جوانان تهرانی چقدر مصرف‌گرا هستند؟ علمی وفناوری

جوانان تهرانی چقدر مصرف‌گرا هستند؟

  بزرگنمایی:


پژوهشی که پیرامون مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران انجام شده نشان می‌دهد، میزان مصرف‌گرایی در بین جوانان 11 تا 31 ساله تهرانی نسبتاً بالاست؛ به صورتی که تنها 21 درصد دارای مصرف‌گرایی سطح پایینی بوده‌اند، اما نزدیک به نیمی از آن‌ها در حد متوسط و 33 درصد در حد بالایی مصرف‌گرا بوده‌اند.
به گزارش ایسنا، در دهه‌های اخیر، جامعه ایران شاهد یک نوع گرایش عمده به مصرف‌گرایی بوده است . مطابق با این روند، مصرف تمامی طبقات اجتماعی را درگیر کرده و به نظر می‌رسد آنچه به رشد و تقویت مصرف‌گرایی کمک کرده نقش و غلبه رسانه‌ها و تبلیغات است.
به منظور کنکاش پیرامون مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران، تیم پژوهشگران متشکل از محمدرضا حسینی (استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی (ره))، منوچهر علی‌نژاد (استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه یزد) و محمد پیری‌نژاد (کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه آیت‌الله بروجردی (ره)) پژوهشی را در بین 400 نفر از جوانان 11 تا 31ساله شهر تهران انجام داده‌اند.
این پژوهش که به روش پیمایش و با استفاده از تکنیک پرسشنامه انجام شده، بازه سنی 11 تا 31 سال را به صورت هدفمند و در راستای هدف تبیین مصرف‌گرایی در بین جوانان انتخاب شده و در عین حال  روش نمونه‌گیری آن ترکیبی از خوشه‌ای چندمرحله‌ای و تصادفی ساده است.
تحقیق حاضر بیان می‌کند که تبلیغات رسانه‌ای، جهان مصرفی را جهان آرمانی معرفی می‌کنند  و به مصرف کننده فشار می‌آورند تا مصرف کند و به مصرف خود شکل عقلانی نیز ببخشد. تبلیغات رسانه‌ای، ایدئولوژی مصرف را به واسطه تبلیغات گسترده و با شعار"میخواهم بخرم،چون هستم"، به عنوان ابزاری هویتی بر مصرف کننده تحمیل می‌کنند.
در این بین جوانان به دلیل داشتن روحیات و غرایز خاص و متنوع، جهت دهنده تولیدات مصرفی و مصرف کنندگان فعال جامعه تلقی می‌شوند. آنها سعی دارند لایه‌های مصرف مدرن را موشکافی کرده وتجربه‌های جدیدی به دست آورند.
این در حالی است که در فرآیند ساخت هویت در عصر مدرن، مصرف نقش محوری دارد و مردم حس هویت "چه کسی بودن" را از طریق آنچه که مصرف می‌کنند، تولید می‌کنند؛ مصرف را نباید همانند یک فرآیند زیستی و مادی تلقی کرد، بلکه مصرف بر یک کمبود مبتنی است.
از آن جایی که نظریات حوزه مصرف‌گرایی هر یک بخشی از واقعیت را پوشش می‌دهند، در تحقیق حاضر ترکیبی از نظریه‌های این حوزه مورد استفاده قرار گرفته تا تصویر کامل‌تری از مصرف‌گرایی را نشان دهد.
 بدین ترتیب متغیر مدگرایی از نظریه زیمیل، متغیر بیان خود از نظریه وبلن و بودریار، متغیر ارزش‌های لذت جویانه از نظریه کمپل، متغیر مدیریت بدن از نظریه گیدنز و متغیر تبلیغات رسانه از نظریه مک لوهان و مارکوزه استخراج شده و در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است، که از این میان مختصر اشاره‌ای به نظریات بودریار می‌شود.
بر اساس ادبیات نظری این پژوهش، ژان بودریار دیدگاهی نوین و بدیع به پدیده مصرف دارد و معتقد است ارضای نیازهای مادی، محرک مصرف‌گرایی مدرن نیست. تخیل مصرف و میل به ارضا کردن این تخیل است که مصرف‌گرایی را می‌آفریند. از آنجا که خیال مصرف هرگز به انتها نمی‌رسد، گرایش به مصرف‌گرایی نیز پایانی ندارد.
یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد هرچه میزان گرایش به خود اظهاری (بیان خود)، مدگرایی، گرایش به ارزش‌های لذت‌جویانه، تمایل به مدیریت بدن و تحت تأثیر تبلیغات رسانه‌ای بیشتر باشد، گرایش به مصرف‌گرایی نیز بیشتر خواهد بود . این یافته‌ها، مؤید تأیید فرضیه‌ها و به تبع، نظریه‌های مورد استفاده است.
این یافته‌ها همچنین نشان می‌دهد میزان مصرف‌گرایی در بین نمونه مورد بررسی نسبتاً بالاست به صورتی که تنها 21 درصد دارای مصرف‌گرایی سطح پایینی بوده‌اند، اما نزدیک به نیمی از آن‌ها در حد متوسط و 33 درصد در حد بالایی مصرف‌گرا بوده‌اند.
در مورد سایر متغیرهای تحقیق نیز می‌توان گفت اکثر پاسخ‌گویان دارای میزان متوسط و حد بالایی از خرید با هدف بیان خود، مدگرایی، لذت بردن از خرید، مدیریت بدن و تأثیرپذیری از تبلیغات رسانه‌ای بوده‌اند.
محققان این پژوهش در پایان ضمن اشاره به رابطه و تأثیرمُدگرایی بر مصرف‌گرایی و ذیل راهکارهای تحقیق، پیشنهاد کرده‌اند حتی‌الامکان اقدامات لازم در جهت استفاده از مُدهای مبتنی بر فرهنگ ایرانی و اسلامی به عمل آید.
آن‌ها معتقدند با توجه به گسترش مصرف‌گرایی و نقش جوانان دراین پدیده، انتظارمی‌رود برای پرهیز از این وضعیت برنامه‌های سرگرم‌کننده ازجمله برنامه‌های تفریحی و ورزشی برای جوانان محلات در نظر گرفته شود تا کمتر به فکر خرید و گرایش به مصرفگرایی و معرفی خود از طریق مد و مصرف باشند .
محققان پژوهش همچنین توصیه کرده‌اند باتوجه به تاثیرگذاری و نفوذ رسانه‌های جمعی در سبک زندگی و همچنین نقش تبلیغات رسانه‌ای در گسترش مصرف‌گرایی، راهکارهایی اندیشیده شود که ضمن ارتقای سواد رسانه‌ای، با روش‌هایی همچون تغییر گروه مرجع جوانان و فراهم کردن ساختارهای اجتماعی در جهت دعوت جوانان به فعالیت های مثبت اجتماعی، اثرات رسانه‌ها را خنثی یا کاهش داد. از سوی دیگر، بخش بزرگی از برنامه‌های صداوسیمای کشور ما مبتنی بر ترویج مصرف‌گرایی است و باید دراین باره فکر  و از آن پیشگیری کرد؛ بنابراین، لازم است نقش وسایل ارتباط جمعی و رسانه‌ها در زمینه فرهنگ‌سازی و ارائه آگاهی درست در مورد مصرف وپرهیز از مصرف‌گرایی موردتوجه قرار گیرد.
به گزارش ایسنا، مقاله "مصرف‌گرایی و عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر آن در بین جوانان شهر تهران" در شماره 13 دوفصلنامه "پژوهش‌های جامعه‌شناسی معاصر"، در پاییز و زمستان 97، به چاپ رسیده است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

زنگ خطر فرونشست زمین در تهران

آغاز فصل جدید حضور بخش خصوصی ایران در صنعت نفت

مالیات مسکن مشمول چه کسانی می‌شود؟

نقش کارآفرینان در توسعه کشور:

اینترنت اشیا در عصر حاضر

مدیریت دانش و نقش آن در سازمان ها

مولفه های ارتباطات سیاسی در جامعه

کاربردها و معایب رسانه های اجتماعی

تقسیم بندی رسانه های اجتماعی و دلایل پذیرش رسانه های اجتماعی توسط مصرف کنندگان

تفاوت رسانه های جمعی با رسانه های اجتماعی :

تأثیر رنگ بر ادراک مشتری:

تاریخچه مراکز تجاری

ارتباط میان فضای فروشگاه و رفتار مصرف کننده

اهمیت وفاداری و انواع وفاداری مشتریان در جامعه

طبقه‌بندی وام‌ها و استانداردهای ذخیره‌سازی

محدودیت‌های مربوط به مالکیت سهام و محدودیت‌های مربوط به انتقال آن

اهمیت درک ریسک در جامعه

رابطه‌ی بهبود و ارتقای بهره‌وری و فرهنگ عمومی

کیفیت خدمات چیست؟!

مراحل بازاریابی سبز جیست؟

ایران جزء چهار کشور برتر جهان در رشد علمی است

سیستم چهار منظوره خورشیدی در دانشگاه صنعتی اراک ساخته شد

ابداع یک شیوه سبز برای تولید هیدروژن از متان

حرکت در بخش پژوهش باید ماموریت محور باشد

عملکرد دانشگاه‌ها در تولید ثروت از پژوهش موفق بوده است

ایرانداک؛ حکایت 50 ساله پایان‌نامه‌ها

استفاده از الکتریسیته برای ترمیم قلب

پیش‌بینی 96درصدی میزان اثرگذاری شیمی‌درمانی

افزایش خطر بیماری ام اس در کودکان چاق

تحریم‌ها سبب سخت‌گیری بیشتر چاپ مقالات ایرانی شده است

آهن زیاد خون را لخته می‌کند

تاثیرات واهی کفش‌های طبی

پوشک هوشمند هم به بازار آمد

دست‌یابی به روشی برای کاهش آسیب‌های ناشی از حمله قلبی

سندروم روده تحریک‌پذیر، دستاویز پزشکان بی‌مهارت

6 درصد از بیماران قربانی خطاهای پزشکی می‌شوند

تشخیص دقیق سرطان با تصویربرداری مادون قرمز

کاهش شنوایی در سالمندان و آسیب‌های روانی و جسمی ناشی از آن

پیش‌بینی ابتلا به دیابت با آزمایش منظم قند خون

ایران در زمینه تولیدات علوم پزشکی، رتبه 16 دنیا را دارد

فضاپیمای هندی وارد مدار ماه شد

فشار خون بالا در 40 سالگی، مغز را در 70 سالگی کوچک می‌کند

آغاز توزیع کارت آزمون دانشنامه تخصصی دندانپزشکی از شنبه

حضور ربات‌های پرنده، شناگر و جراح در چین

خدمات فناوری اطلاعات با محصولی هوشمند و بومی رصد می‌شوند

دو ریاضیدان برجسته کشور در شیراز تکریم می‌شوند

از آب، کره گرفتند

شرحی بر زندگی دانشمندی که "امیر پزشکان" لقب گرفت

تشخیص تومور مغزی تهاجمی با یک آزمایش ساده

شکایت فروشگاه زنجیره‌ای از تسلا