آخرین مطالب

تجربه پررنج عباس میرزا /تهیه کننده علی غلامرضائی،مدرس دانشگاه وپژوهشگرتاریخ ایران

تجربه پررنج عباس میرزا /تهیه کننده علی غلامرضائی،مدرس دانشگاه وپژوهشگرتاریخ ایران اجتماعی - تاریخ

تجربه پررنج عباس میرزا  /تهیه کننده علی غلامرضائی،مدرس دانشگاه وپژوهشگرتاریخ ایران

  بزرگنمایی:


عباس میرزای قاجار، ولیعهد فتحعلی شاه و فرمانده ارتش ایران در جنگ با روسیه تزاری بود.. عباس میرزا را برخی سرسلسه ی اصلاحات و متجددین می نامند . مورخین و وقایع نگاران از منش انسانی،و رفتار مصلحانه او به تواتر سخن گفته اند.
موریس دوکوتز ،سفیر کبیر روسیه تزاری از جمله افرادی است که در توصیف خود از ایران آن روزگار تصویر دقیقی از نابسامانی ها می دهد و در این راه گاه از حدود ادب نیز پا فراتر میگذارد وقتی به عباس میرزا می رسد چنین می نویسد:

«عباس‌میرزا … دشمن واقعی تجمّل است … حرکات و اطوارش خیلی جالب توجه و مظهر اصالت و نجابت است... چشمانش آیینه ضمیر اوست. مکر و کید در آن مشاهده نمی‌شود. فجایعی که در نتیجه قوانین سخن مملکت معمول است هر جا دستش برسد جلوگیری می‌کند».

وقتی دوکوتز در جریان یکی از مراودات خود به باغ "عباس میرزا " دعوت می شود و در آن باغ زیبا متوجه می شود که بخشی از دیوار در حال فروریختن است اما برای تعمیر آن اقدامی نشده از ولیعهد چرایی این ماجرا را می پرسد:

«از حضرت ولیعهد پرسیدم که چرا این دیوار را خراب نکرده‌اید؟ فرمود: زمانی که این باغ را وسعت می‌دادم محتاج به خریداری مقداری از اراضی مالک مجاور شدم، ولی چون مالک زمینی که این دیوار زشت و خراب متعلق به آن است، دهقان سالخورده‌ای است که به ماترک آباء و اجدادش علاقه تامی دارد، به قیمتی که به او دادم راضی به فروش زمینش نشد. من هم نه تنها دلتنگ نشدم، بلکه علاقه او را هم به یادگار اجدادش، تقدیس و تمجید کردم و نیز جسارت او مقبول طبع من واقع شد. فعلا صبر می‌کنم شاید بتوانم با ورثه او کنار بیایم».
 موریس دوکوتز بوئه که شاهد استبداد مزمن در ایران روزگار خود بوده است با تعجب در این باره می نویسد:
 «تمام قطعه آسیا ذلیل شدیدترین استبدادهاست، اگر بگردید چنین عقیده‌ای یافت نشود». 
( موریس دوکوتزبوئه، مسافرت به ایران، ترجمه محمود هدایت، امیرکبیر، ص70)

مکاتبات عباس میرزا نشان میدهد که ذهن وی بر خلاف اذهان آرام سایر رجال زمانه اش به شدت درگیر چرایی عقب ماندگی ایرانیان بوده است چنانکه در نامه به ژوبر فرستاده ناپلئون می نویسد:
«نمی‌دانم این قدرتی که شما (اروپایی‌ها) را بر ما مسلط کرده چیست و موجب ضعف ما و ترقی شما چه؟ شما در قشون، جنگیدن و فتح کردن و بکار بردن قوای عقلیه متبحرید و حال آنکه ما در جهل و شغب غوطه‌ور و به ندرت آتیه را در نظر می‌گیریم. مگر جمعیت و حاصلخیزی و ثروت مشرق زمین از اروپا کمتر است؟ یا آفتاب که قبل از رسیدن به شما به ما می‌تابد تأثیرات مفیدش در سر ما کمتر از شماست؟ …»
(حماسه کویر، محمدابراهیم باستانی پاریزی، ص 669)
بی کفایتی پادشاه، دسیسه چینی ها و عقب ماندگی مزمن ساختار حکومت و جامعه، در کنار شکست عباس میرزا از روس ها و ازهمه بدتر هزیمت اصلاندوز سرانجام رمق را از مردی که به تعبیر رجال روس« می توانست پطر کبیر آینده ایران» باشد (علی بینا، تاریخ سیاسی و دیپلماسی، ج 1، ص 257 )گرفت و نادیده گرفتن شرایط و موقعیت متزلزل کشور -که امکان فتح تهران را برای پاسکوویچ فراهم می کرد و به مدد فراست عباس میرزا در عهدنامه ترکمنچای به "ارس" محدود گردید - فراموش و اینطور وانمود شد که گویی ایران چنان توانمندی و ارتشی داشته است که می توانست روس را تا پترزبورگ هم عقب بنشاند!. مخالفان و سعایت کنندگان چنین ترویج دادند که وی در مذاکرات مزدور روس ها یا عثمانی بوده و جاسوسی آنان را کرده و در ازای آن رشوت گرفته است. خود او این فشار و قضاوت غیرمنصفانه را اینگونه منعکس کرده است:
 
«یک ‌بار کشتن، بهتر است از اینکه هر بار در مجلس‌های دارالخلافه طوری مذکور شوم که العیاذبالله اسلام را مغلوب کفر می‌خواهم و فتحنامه روس را در جنگ عثمانلو ، به دروغ، شهرت می‌دهم تا پولی از خزانه همایون درآرم و به دشمن دولت عاید کنم. سختا که آدمی است بر احداث روزگار!
(نامه به علی‌نقی‌ میرزا رکن‌الدوله، در محرم ــ صفر 1245٫ق)
سرانجام آن درد کهنه نخبه کشی و آن افت مزمن که در سپهر سیاست ایران زیر پای مصلحان و دلسوزان این سرزمین را خالی کرده است گریبان این شاهزاده با کفایت را نیز گرفت . در مورد مرگ او گفته اند که بیماری مزمن گوارش و کلیه -که درمان آن هربار بخاطر مشغله های جنگی و سیاسی او به تاخیر می افتاد -عاقبت والی متجدد آذربایجان را از پای انداخت تا در کارنامه تاریخ سرزمینی که خود بر فرزندانش تیغ می کشد، سیاهه ای دیگر ثبت شود .منبع:کارنامه عباس میرزا درجنگهای ایران وروس،علی غلامرضائی،انتشارات دافوس


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

آخرین اخبار

ابداع ایمپلنتی که معتادان را از مرگ نجات می‌دهد

اردوغان ایجاد منطقه امن در خاک سوریه را اعلام کرد

شورای امنیت فردا نشستی درباره حمله ترکیه به شمال سوریه برگزار می‌کند

منبج در کنترل ارتش سوریه/ نیروهای ارتش وارد شهرها نمی‌شوند/آمریکا خروج از منبج را تایید کرد

در دومین روز گشت تعزیرات از «بازارچه شهرستانی» تهران مطرح شد انتقاد نماینده دادستان از خلاء قانونی برای برخورد موثر با متخلفین صنفی

طی احکام جداگانه ای توسط وزیر دفاع؛ معاون هماهنگ کننده، رئیس بازرسی و مدیرعامل بنیاد تعاون وزارت دفاع منصوب شدند

دکتر جهانگیری تاکید کرد: تغییر و تحول عمده‌ای در توانمندی صنعتی کشور بوجود آمده است

در نشست با فعالان فضای مجازی مطرح شد؛ ظریف: سیاست خارجی وجه المصالحه دعواهای جناحی نیست

سخنگوی دولت با اشاره به ابلاغ آیین‌نامه‌ اجرایی قانون مبارزه با پولشویی: کارگروه‌های مبارزه با پولشویی تشکیل می‌شود

مواکب دزفول در چذابه، نمونه ی واقعی از نظم و خدمت رسانی

مسجد حنانه / زمینی که دو بار در عزای ائمه ناله کرد

بهبهان لرزید

تاکید بن سلمان بر لزوم دست‌یابی به راه حل سیاسی برای یمن

اردوغان: کسانی که سوریه را از اتحادیه عرب بیرون کردند، الآن برای بازگرداندنش تلاش می‌کنند

ارتش سوریه وارد منبج شد

تشکیل کارگروه های تخصصی جهت تغییراتی در سرفصل های حوزه علوم انسانی

نور افشانی هنرمند دزفولی در آسمان کره جنوبی

در جلسه امروز هیئت دولت به ریاست دکتر جهانگیری؛ گزارش خدمات وزارتخانه‌ راه و کشور به زائران اربعین ارائه شد

دکتر روحانی در نشست خبری با خبرنگاران داخلی و بین المللی: شاخص‌های اقتصادی نشانگر حرکت در مسیر آرامش اقتصادی است

تدفین یک فرانسوی در مسیر زائرین اربعین حسینی (ع)

قسمت چهارم از مستند رامهرمز/ عمارت صمیمی/ کاری از یوسف مداحیان

روح الله زم دستگیر شد

انتشار سفرنامه خوزستان و رویداد سفرنگاری دزفول گرام در فصلنامه انگلیسی گیلگمش

مزار عبید زاکانی کجاست ؟ قزوین یا دزفول ؟

مستندی در معرفی حضرت آیت حاج شیخ مصطفی عاملی دزفولی

30 ثانیه، امروز، کربلا معلا، قیامتی بر پا شد.

درآمدی بر کاوشهای انجام شده در محوطه باستانی جوبجی Jubaji واقع در دشت رامهرمز

پوتین: خاک سوریه باید از وجود بیگانگان آزاد شود/ معامله قرن هنوز مبهم است

تامین زیرساخت منطقه گردشگری پل پرزین گتوند در انتظار اعتبار

آمادگی مراکز علمی و درمانی ایران برای همکاری و تعامل با دانشگاه های فیلیپین

حقایق و مغالطه‌ها پیرامون مهاجرت ایرانیان به خارج از کشور/6 نگاهی به آمار خروج نفرات‌برتر کنکور از کشور/ رد یک ادعا

این همه طلا و جواهرات نفیس در رامهرمز؟!

دریای فیلیپین : عمق این نقطه 10 هزار متر هست

رئیس جمهور در نشستی مطبوعاتی با نخست وزیر پاکستان: آمریکا به برجام بازگردد و تحریمها را کنار بگذارد

ابراهیم و محمد بن مسلم ابن عقیل / دو طفلان مسلم

حضور چشمگیر هنرمندان خوزستانی درنمایشگاه بین المللی با موضوع" مادر" در کشورهلند .

پذیرش دانشجوی خارجی در دانشگاه آزاد دزفول

اندیمشک بر روی نوار زلزله

پس از 15 سال ، قاتل بخشیده شد

آلمان صادرات تسلیحات به ترکیه را قطع کرد

"استبداد تاریخی" نوشته: دکتر محمود سریع القلم

فرمانده کل ارتش تایلند در مورد جنگ های هایبریدی یا ترکیبی از سوی چپ ها علیه تمامیت ارضی تایلند هشدار داد

برای کاهش استرس این ورزش‌ها را امتحان کنید

پوتین: سوریه باید عاری از نیروهای خارجی شود/ ایران، عربستان و امارات وارد مذاکره شوند

رئیس موساد مدعی شد: قادریم سید حسن نصرالله و قاسم سلیمانی را ترور کنیم

روایت بازگشایی یک کافه هنر در اهواز به روایت دوربین صبح ملت

کارگاه آموزشی حفظ زیست محیط زیست در مدرسه حضرت معصومه اهواز

"مَردُم" را با چشمان بسته در اهواز ببینید

لزوم ارائه آموزش‌های تخصصی محیط‌ زیست در دانشگاه‌ها

معاون زنان و خانواده رئیس‌جمهور : 41 درصد از تسهیلات اشتغال روستایی را زنان دریافت کردند