آخرین مطالب

«قرنطینه در عهد قاجار»

«قرنطینه در عهد قاجار» اجتماعی - تاریخ

«قرنطینه در عهد قاجار»

  بزرگنمایی:

«قرنطینه در عهد قاجار»

وبا بلای جان ایرانیان بود و هر از گاهی در گوشه‌ای از ایران در ابعاد محلی یا سراسری تازیانه‌های مرگبارش مردم را به خاک سیاه می‌نشاند. 

بیماری هر جا می‌رسید تارومار می‌کرد و به دهستان و شهری دیگر می‌تاخت. 
از زمان امیرکبیر اطلاع‌رسانی دربارۀ وبا آغاز شد. 
در روزنامۀ وقایع اتفاقیه درباره‌اش مطلب نوشته می‌شد و جزوه‌ای با عنوان «قواعد معالجۀ وبا» در اختیار روحانیان و کدخدایان گذاشته شده بود. 
او همچنین برای اجرای قاعدۀ «گراختین» (همان قرنطینه) دستوراتی داد.

برای مثال دستور امیرکبیر به حاکم کرمانشاه را برای اجرای قرنطینه بخوانید:

«از قراری که... کارپرداز اول دولت علّیه مقیم دارالسلام بغداد نوشته است، ناخوشی وبا همۀ عربستان را فراگرفته و از اول خانقین الی نجف طغیان تمام دارد.
 اهالی بغداد کاملاً متفرق شده‌اند...
 چون آنجا معبر عام است و هر روزه زوّار عتبات و سایرین به همه ممالک محروسه تردد دارند، بسیار لازم است که برای محافظت ممالک محروسه از آلودگی ناخوشی مزبور و نشر و سرایت آن... بنای گراختین [= قرنطینه] که منفعت آن به کرات به تجربه رسیده است، گذاشته شود.
 لهذا می‌شود که... به زودی گراختین را در اول دخول زوار و مترددین به خاک علّیه داده باشد...»

اما اهمیت و لزوم قرنطینه برای مقامات ایران چندان آشنا نبود. 
برای مثال چند سال بعد وقتی دولت عثمانی به دلیل شیوع عمومی وبا مرزها را بسته بود...
میرزا آقاخان نوری می‌گفت: 
«از حالت قرانتین دولت عثمانی به ستوه آمده‌ایم!» 
می‌گفت باید به دولت عثمانی حالی کرد اصلاً حق ندارد وضع قرانتین بگذارد.
 گویا حاکمان عثمانی درک بیشتری نسبت به ضرورت قرنطینه داشتند.
 اعتمادالسلطنه دربارۀ وبای 1271 شمسی (1892 م) با لحن خودانتقادی می‌گوید:
 «سلطان عثمانی از جیب خود 150 هزار لیره خرج قرانتین حدود خود نمود که رعیتش را سالم بدارد. این نوع حفظ جان رعیت را می‌کنند».

سال‌ها پیش از آن در حدود 1857 در محدودۀ گسترده‌ای از جهان وبا شیوع یافت، به پیشنهاد فرانسه کنفرانسی برای مقابله با وبا برگزار شد و از جمله در این کنفرانس از ایران به دلیل انتقال جنازه از ایران به نجف انتقاد شد. 
سفیر ایران در ترکیه به این ادعا پاسخ داد و منکر این بود که جنازه باعث انتقال بیماری شود. او می‌گفت: 
«از درجۀ امکان خارج است که به مغز فرنگی‌ها توان نمود که حمل‌ونقل اموات مُخل صحت عمومیه نیست. 
فدوی [= اینجانب] نیز در تدارک ادله و براهین می‌باشم که حمل نعش اموات هیچ وقت وسیلۀ ایجاد ناخوشی وبا نشده است.»

در دوران ناصرالدین شاه، پزشک مخصوص او، دکتر طولوزان کوشید «مجلس حفظ‌الصحه» (چیزی معادل شورای عالی پزشکی) در ایران تشکیل شود که یکی از اهداف اصلی آن مبارزه با وبا بود.
 این مجلس در یازدهم اسفند 1246 شمسی (1868 م) تشکیل شد. 
هدف آن چنین ذکر شده بود:
 «مسائل متعلقه به حفظ صحت عامۀ ایران و نگاهداری جمیع بُلدان این مملکت از امراض شایعۀ وبائی». 
از خدمات دکتر طولوزان این بود که موارد شیوع وبا در سال‌های گذشته را بررسی کرد و با تأکید بر لزوم قرنطینه ذکر کرد:
 «علت عمدۀ شیوع وبا عبور سیاحان و کاروان‌ها و زوّار است... به گاه لزوم در معابر معینه و مشخصه عبور مال‌التجاره یا کاروان و یا زوّار را قدغن بلیغ [= اعلام] نمایند، یعنی قرانتین بگذارند، می‌توان متعهد شد این گزند در خارج مانده، سرایت به بلاد داخله نخواهد نمود... 
وبا مرضی است که منتقل می‌شود به واسطۀ عبور مال‌التجاره و به خصوص مردمان از بلادی که گرفتار آن هستند، به شهرهایی که از گزند آن محفوظند.»

همین ادارۀ صحه در شهریور 1268 (1889 م) گزارش داد دستورالعملی برای پیشگیری از وبا به ولایات فرستاده شده است. 
در این دستورالعمل آمده بود اگر فرد مبتلا به وبا در خانه‌ای پیدا شد، اهل خانه آنجا را برای پانزده روز ترک کنند، بیمار در فضای باز نگهداری شود و خانه با «آب و آهک و دود گوگرد و زاج و نمک» عفونت‌زدایی شود. 
گفته شده بود اگر در شهری وبا آمد، مردم خانه‌ها را ترک کنند و در زیر چادرها جدا از یکدیگر منزل نمایند...
 بهتر آن است که از شهر بیرون روند.»

البته همۀ این‌ها عملاً راه به جایی نمی‌برد. 
زیرا رجال سیاسی گاه اصل شیوع را انکار می‌کردند. 
مانند حکیم‌الممالک که نزد ناصرالدین‌شاه چاپلوسانه می‌گفت: 
«الحمدلله به زیر سایۀ شاه نه وبا داریم نه بلا، نه جنگ داریم و نه منگ». یا وجود وبا را به دلایلی مهمل نسبت می‌دادند:
 می‌گفتند دلیل وبای گیلان پرخوری و سختی هواست و دلیل وبای خراسان اراجیف و تخلف‌گویی است! 
برخی روحانیون نیز چاره را در روضه‌خوانی می‌دیدند و خوردن تربیت سیدالشهدا را تجویز می‌کردند.

منبع : هما ناطق  کتاب «مصیبت وبا و بلای حکومت»


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

فعال اجتماعی عراقی : سهم من از مهار کورنا صیانت خانواده است .

وفاق، مجلس مشورتی و افق دزفول فردا از منظر تحلیلگر مسائل اجتماعی سیاسی دکتر چراغ چشم

آشنایی با برخی واژه های هندیجانی که بیانگر ویژگی های شخصیتی و خصوصیات اخلاقی و ظاهری افراد است (( قسمت اول ))

🔴بازدید رئیس اداره راه و ترابری شهرستان دزفول از سطح بخش چغامیش

نسل پنجم شبکه تلفن همراه می‌تواند سرطانزا و ضد باروری باشد

برخورد 4 خودرو در جاده دزفول . شمس آباد

سلیم گندمی : شورای شهر پیگیر حل مشکلات کارگران حمل زباله است .

*گام دوم فعالیت های گروه جهادی هیئت ناصرالحسین(ع) دزفول*

عصاره شفا بخش برای درمان فشار خون/ فراموشی را این گونه دور بزنید

چگونه از بروز انگ اجتماعی نسبت به مبتلایان به کرونا پیشگیری کنیم؟

آمار جدید کرونا در دزفول تا روز 17 فروردین 99:/شهروندان نکات بهداشتی را جدی بگیرند آمار رو به افزایش است

نوشته تامل برانگیز*دنیای غریبی است...*

احتمال به تعویق افتادن جام جهانی 2022 و خطر گرفتن میزبانی از قطری‌ها

معاون اول رییس جمهور تاکید کرد: ‬ جوانان ‬راه ‫تاب‌آوری‬ و توانمند شدن ملت و میهن را هموار می‌کنند

تولید کننده محصولات مقابله با کرونا تا سقف یک میلیارد ریال تسهیلات دریافت می کنند حمایت صندوق کارآفرینی امید از شرکتهای تعاونی

در جلسه ستاد ملی مبارزه با کرونا به ریاست رئیس جمهور اتخاذ شد؛ تصمیمات مهم درباره زمان و شکل فعالیت کسب و کارها و ادارات

🔴 شناسایی 36 بیمار جدید مبتلا به کرونا ویروس در خوزستان بهمراه آمار جدید

مصاحبه صبح ملّت نیوز با خیرالله محمدیان، پژوهشگر، شاعر و نویسنده بهبهانی گردآورنده لغت نامه بهبهانی (( قسمت اول ))

چرایی رابطه ی بین امام زاده بابا زید ( سید قطب الدین ) و ایل دیناروند (( دکتر سعید دیناروند ))

صدور مجوز برگزاری فعالیت استارتاپی و جشنواره بازاریابی دیجتال برای نخبه شوشتری

طرح فاصله گذاری اجتماعی در نانوایان دزفول اجراشد.

عارضه چشم صورتی علامت بیماری کرونا است

آقاپور علیشاهی: پس از فروکش کردن کرونا باید از مردم دلجویی کنیم

اعلام "مهار" کرونا در عراق

500 تن از مردم کره شمالی همچنان به خاطر ویروس کرونا تحت قرنطینه هستند

شورای امنیت درباره کرونا تشکیل جلسه می‌دهد

مفهوم «القارعه» و ایثار پرستاران در این روزهای کرونایی

دیوان عالی باز هم رأی پرونده را نقض کرد/ نجفی سه باره دادگاهی می‌شود

بیانیه هشت گروه مقاومت عراق در مورد نیروهای آمریکایی

💊 درمان سرطان با کمک اسفنج‌های دریایی

طرح سه فوریتی تعطیلی و قرنطینه کامل کشور در مجلس

کارگران حمل زباله شهرداری دزفول خواستار رسیدگی به مشکلات خود شدند

برشی کوتاه از مجادلات ادبی معاصر؛ توهین یا نقد ادبی؟

با وجود کرونا آغاز لیگ برتر بی‌معنا است ؛ اولویت اصلی ما حفظ جان انسان‌ها است

​ قاتلین کرونا را به خانه ببرید و آسوده شوید

کرونا در گرجستان هم قربانی گرفت

زیباکلام: انتشار وضعیت کرونا در آمریکا و اروپا غیراخلاقی است/ ذوق زدگی ارگان دولت از اقدام توهین آمیز اروپا

گفتگو با کودکان در مورد بحران همه گیری ویروس کرونا(کووید19)

:red_circle: شناسایی 41 مورد جدید ابتلا به کروناویروس در استان

دو دستور مهم رئیس جمهور به وزیران تعاون و راه

رئیس جمهور در جلسه با رؤسای کمیته‌های ستاد ملی مقابله با بیماری کرونا: طرح فاصله‌گذاری اجتماعی با تبدیل به فاصله‌گذاری هوشمند ادامه می‌یابد

*پوشش 99 درصدی برنامه غربالگری بسیج ملی مبارزه با کرونا در شوش*

بیانیه هشت گروه مقاومت عراق در مورد نیروهای آمریکایی

امدادرسانی به مادر باردار توسط اورژانس هوایی دزفول

برای حل مشکل اینترنت مردم، صداوسیما فرکانس را پس بدهد

بازار دزفول تا 22 فروردین تعطیل است

تجهیزات ورزشی سالن مالجونکی نیز بسان سکوی نفتی در روز روشن به ناکجا آباد رفت

زمان ورم کرده و وجودِ فراموش شده ✍ اکبر جباری

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی: احتمال ابتلا به کرونا را با اپلیکیشن «ماسک» بسنجید

🔴 شناسایی ٣٠ مورد جدید ابتلا به کرونا در استان خوزستان