آخرین مطالب

گزارش انجمن ادبی نقد خوزستان. فرهنگی - اجتماعی - شعر وادبیات - هنر و رویدادها

گزارش انجمن ادبی نقد خوزستان.

  بزرگنمایی:

دکتر داودرضا کاظمی دبیر انجمن نقد ادبی خوزستان: شاعر باید با هر تمهیدی که می داند و می‌تواند مخاطب را غافلگیر کند.

به گزارش صبح ملت نیوز : نشست‌های شعرخوانی و نقد آثار در انجمن نقد ادبی خوزستان در ششمین سال فعالیت این انجمن به خاطر شرایط کرونایی همچنان به صورت مجازی برگزار می گردد. سیصد و دوازدهمین نشست این انجمن عصر یکشنبه 4 مهر 1400 برگزار شد که در این نشست شاعران آثار خود را ارائه کرده و منتقدان انجمن درباره آن به بحث و بررسی پرداختند. تعداد اعضای گروه مجازی انجمن نقد ادبی خوزستان در این نشست 197 نفر بود که از میان آنها شاعران و منتقدانی چون: دکتر داودرضا کاظمی، احمد تمیمی، اکبر آزادپور، حجت صالحین، الهام صفوی، آرزو شمسایی، رویا حجاریان، عبدالرضا فاطمی، عزت الله کیانی، فاطمه مقدم، ثریا قاسمی، نیلوفر عیسی زاده، نادیا حزباوی و کلثومه ستاوی به ارائه اثر یا نقد سروده های شاعران همگروه پرداختند. برخی سروده ها و نقدهای صورت گرفته در این نشست به شرح ذیل هستند.

سروده نخست از نیلوفر عیسی‌زاده:

سرزده بیرون زدم
رنگ‌ها انقلاب کرده بودند
خودم را پوشاندم و
سنگین شدم
بچه‌گربه‌ها به شکمم لگد زدند
همه را زاییدم
که مادر شوم و
جنگ شروع نشود
به سرم برگشتم
جنگ بود و
من شعر می‌گفتم...
آمدم خطبه‌ای بسرایم
که مفردِ مونثِ اسیر نباشد
صدای بابا یادم نیامد...
نقد و نظر:
دکتر داودرضا کاظمی: این کوتاه سروده حوادث بزرگی چون انقلاب و جنگ تحمیلی را از دریچه نگاه دختران یا بانوان روایت می کند. شعر روایتی شاعرانه دارد و از فرم نسبتاً خوبی برخوردار است اگرچه فرم شعر باز هم جای کار دارد. شاعر هوشمندانه دو مفصل فرمی- زبانی در ابتدا و میانه شعر قرار داده (دوسطر سر زده بیرون زدم و به سرم برگشتم) و آن دو را به شکلی آورده که از بازی‌های زبانی بی‌بهره نباشند. کنایه «سر زده بیرون زدن» با تصویر سورئال «به سرم برگشتم» در حوزه تخیل در شعر هم قابل اعتناست. بچه گربه ها کنایه خوبی برای اقوام گوناگون در جغرافیایی ایران است که در بینامتنیت شکل نقشه جغرافیایی وطن، نقش برجسته ای در این کوتاه سروده یافته است. همچنین اشاره به مسائل و مصائب مفرد مونث (بخوانید زنان و بانوان و ای بسا خود شاعر)، در زیست پس از انقلاب و پس از جنگ تحمیلی از ظرافت های فرمی معنایی این سروده است. کاش نیلوفر عیسی زاده در این مجال جانب موسیقی در زبان شعر را بیشتر گرفته بود اما به هر حال نمی‌توان این را ندیده گرفت که درحوزه تخیل گلگشتی شاعرانه داشته است.

عزت الله کیانی از دیگر حاضران این نشست در مورد شعر خانم عیسی زاده نوشت: "به نظر می رسد که شعر خیلی خوب سرودن در زبان فارسی خیلی دشوار باشد. یکی از انتظاراتی که از شعر خوب وجود دارد بکارگرفتن تعبیر های شگفتی آور است. خوب شاعر چه بگوید که برای امروزی ها شگفت انگیز باشد وقتی فردوسی در هزار سال پیش از زبان رستم می گوید نبندد مرا دست چرخ بلند! درست در زمانی که چرخ را همه کاره و بسیار دخیل می‌دانستند در تعیین و تغییر سرنوشت ها".
حجت صالحین در نقد این سروده به ضعیف بودن ارتباط عمودی اشاره کرد و نوشت: "یکی از پارامترهای مهم شعر در صورت و شکل سپید که خودش را از شعر کلاسیک متمایز کرد ارتباط معنایی عمودی است و ساختارگرا و فرم گرا شدن شعر که فقط در یک سطر و بیت پیام و روایت اتفاق نمی افتاد بلکه کل شعر با نخی نامرئی به هم متصل هستند و معنا جز به کل شعر تزریق می شود."
شاعر و منتقد دیگر این نشست، آزاد آزادپور با اشاره به پختگی و ناپختگی های شعر عیسی زاده، به ضعف فرم اشاره کرد. آزادپور نوشت: "این شعر کلاژیست از اندیشه ی یک شاعر. یک چهل تکه ی شخصی که با مخاطب به اشتراک گذاشته میشود. گاهی شاعر آنچنان خصوصی میشود که نفوذ کردن در لایه های آن بسیار سخت و به گونه ای غیر قابل نفوذ میباشد . من در این شعر با دغدغه ای رو برو هستم که در فرم شعری اگر چه به تکامل نرسیده اما نشانه هایی از فرم پذیری شاعر نقطه ی امیدی میشود برای شعرهای بعد". تمیمی در نقد این سروده نوشت: "شعر خوب شروع نشد اما در ادامه سطرهای بهتری را خواندیم. بزرگترین اشکال این شعر به نظرم ضعف فرم است. در بند دوم اگرچه شاعر مستقیم سخن نمی گوید اما چندان هم عمیق نیست. در بند سوم اما عبارت «مادر شوم و جنگ شروع نشود» سطری است که در عین سادگی حرف مهم و شاعرانه ای می زند. در بند بعد هم شعر در چنین فضایی ادامه پیدا کرده است و در پایان به نظرم شعاری به پایان رسید"

سروده دوم از کلثومه ستاوی(هانے) ( سه کار کوتاه):
(1)
با طعنه گفت:
هه
لهجه داری
من اما ذوق کرده بودم
ک اصالتم پیداست

(2)
خوابم را
دزدیده اند
درد های
سر گردنه

(3)
مرگ حق است
فردا
دردها
حقم را
کف دستم
میگذارند

نقد و نظرها:
دکتر داودرضا کاظمی با اشاره به یکسان نبودن عنصر شعر در این سه کوتاه سروده به نثر بودن دو سروده اول و سوم پرداختند. ایشان در مورد کوتاه سروده دوم به ایجاز و شاعرانگی آن تاکید کرده و نوشتند: " شاعر بی خوابی را به خوبی به تصویر کشیده و در حسن تعلیل ذکر بی خوابی دردها را به دزدان سرگردنه پیوند داده و خیال و تصویر خوبی را رقم زده است. دردها مرکز ثقل معنایی و نقطه کانونی ساختار شعر است. دردها هرچه تلقی شوند شعر را باز معنا می کنند. اختلاف دو واژه درد و دزد هم تنها یک نقطه است. می‌توان گفت درد آرامش را از انسان می‌گیرد و به نوعی دزد آرامش است. این معنا نه تنها از حوزه تخیل که از تبادر لفظی این دو واژه نیز قابل دریافت است. اما درک و دیدنش چشم نکته بینی چون چشم یک شاعر را می طلبد".
حجت صالحین از دیگر شاعران و منتقدین این نشست در مورد سروده دوم ستاوی نوشت: " با یک آشنایی زدایی عالی و ترکیب شگفت توانسته تفکر و معنای جدیدی رقم بزند. واژه سرگردنه مرکزیت شعر را به خود اختصاص می دهد و معنا را به وادی های دیگر سوق می دهد و بار شعریت را به دوش می کشد درد سر و دردسر ودرد گردن و درد سرگردنه را با هم تداعی می کند و با این کشف خواننده را به لذت وافر می رساند.
احمد تمیمی نیز به تفاوت سروده ها اشاره کرده و نوشت: "در سروده اول شاعرانگی بر دوش اندیشه است. شعر اجتماعی است اما عمیق نیست. تمام سخن سروده در نخستین خوانش نمایان می شود. در سروده دوم تشخص دادن به درد و واج آرایی و جناس بین دزد و درد هم به لحاظ موسیقایی و هم اشارت های معنایی زیباست. در سروده سوم هم باز از صنعت تشخیص استفاده شده است و با ارتباط فرمی ای که شاعر بین مرگ، درد و حق ایجاد کرده باعث زیبایی شعر شده است.
آرزو شمسایی اعتقاد داشت: درست است که نیما در شعر نو با کوتاه کردن مصراعها به ساخت جدید رسید اما این ساخت به گونه ای باید باشد که در هر مصرع مفهوم رسانده شود و کلمات از هم گسسته نباشند هر چند عنصر مهم در شعر سپید و نو شکل ذهنی است اما شکل ظاهری شعر نیز اهمیت دارد.

سروده سوم: ثریا قاسمی
آنگاه که رویا
پشت پلک هایم
به زانو نشسته است
من ناتمام
تمام سایه ات را
ازچمدانی جمع می کنم
که سالهاست
تنهایی ام را به دوش می کشد
همسفر کابوس بی سراب
به دره ای که
با شبنم عمیق می شود
در سقوطی به شانه های بی اعتبار
تمام دردهای شکسته را
در خودم قسمت می کنم

نقد و نظرها:
دکتر داودرضا کاظمی ضمن اشاره به ضعف موسیقایی اثر خانم قاسمی، عقیده داشت ایشان اشارت ها و عبارتهای آشنایی را برمی‌گزیند که اگرچه در شاعرانگی شان شکی نیست اما این عبارت ها دیگر کم رمق شده اند. صالحین به پایان بندی زیبای شعر اشاره کرد و رویا حجاریان پیشنهاد داد جای فعل ها در این سروده تغییر یابد.

سروده چهارم از فاطمه مقدم :
بدهکارم(بخش دوم)
بدهکارم
قراری نیامده
در لحظه ی تکرار شکوفه
شوقی
نشسته بر تقاطع گونه
به موازات لبخند
دامنی گل‌دار
در مدار باد
چین خورده تا زمستان
سرگیجه ای
یاقوتی
سرد وبی تقصیر
گوشواره ای
آویخته بر سخاوتی شیرین
چتری باران خورده
قدم‌هایی نو رسیده
هزار بادکنک
رها
در آسمان
در تولد 20 سالگی!
سهمی در میزبانی بهار
با طعم تمشک وحشی
کلبه ای
جا مانده در تهور بادبادک
انارهایی
به غایت سرخوش
در سایه خورشید
و دانه هایی مورب
نشسته بر نم گونه
گیسویی
وامانده
در کشاکش باد
چنگ زده بر لبخند کسی
میهمان خوانده ی فصل ها
نقاشی‌شده
بر بوم شوق
آواره ای
که هیچگاه به منزل نمیرسد
شعرهایی
جان باخته در سایه سار موج
اینجا ولی...
ایستگاه آخر بود
تقاطع زندگی،
نرسیده به خوشبختی

نقد و نظرها:
دکتر داودرضا کاظمی، دبیر انجمن نقد ادبی خوزستان در مورد شعر فاطمه مقدم نوشت: " شعر حسب حال عاشقانه و شاعرانه سراینده است اما با درآمیختن عواطف فردی و اجتماعی نقد روزگار او نیز می‌تواند بود. تمام شعر لحنی شادی خوار دارد و به ناگاه در فراز پایانی به داغ و دریغی اکنونی می رسد که از ظرافت های فرم در این شعر است." دانش آموخته دکتری ادبیات فارسی در عین حال عقیده داشت: " بد نیست شاعر با هر چه که می‌تواند مخاطب را غافلگیر کند و او را تکان بدهد حتی با تغییر لحن و آهنگ و احساس و عواطف یا حتی موضوع و بنیان‌های دیگر شعر اگرچه باید در هر حال جانب فرم و ساختار و ساختمان شعر را هم در نظر گرفت"
آرزو شمسایی و حجت صالحین به اطناب شعر اشاره کردند و احمد تمیمی با توضیح اینکه در این شعر پنج بندی، در بند چهارم بعد از چهل سطر، به یک فعل برخورد می کنیم، به تصاویر پی در پی شعر اشاره و پیشنهاد داد شاعر پاگردهایی در شعر داشته باشد که مخاطب بتواند از یک تصویر به دیگری منتقل شود.

سروده پنجم از الهام صفوی:
1
حسین(ع) را
به جرعه ای شعر
دعوت کردم
اما کوفیان نگذاشتند

2
خواهش می کنم
از این شعر نروید آقا
قول می دهم
کوفه را در سرم خاک کنم

3
اصلا شما بگویید
کجای این شعر
تنفس کنم
که از هوای کوفه
پَر بکشم؟

نقد و نظرها:
دکتر داودرضا کاظمی در نقد این شعر با اشاره به اپیزودیک بودن آن نوشت: " روایت در هر سه پاره از شعر تکیه بر رابطه میان کوفیان و امام حسین دارد و این رابطه با بد عهدی کوفیان به سرانجامی رسیده که می دانیم. سیر خطی زمان خواسته یا ناخواسته تغییر یافته. اپیزود اول پس از حادثه روایت می شود در نتیجه پاره های بعدی فلش بک یا روایت گذشته اند. این همانی شعر و آب در پاره اول برجسته ترین فراز آن است." نویسنده کتاب از قنوت نخلستان اضافه کرد: " در پاره دوم فاصله گذاری برشتی اتفاق خوبی را در شعر رقم زده است. در اینجا اتفاق خوب یعنی شاعرانه و هنرمندانه.
احمد تمیمی به مرکزیت شعر پرداخت و نوشت: " مرکزیت شعر در اختیار کوفه است. اگر مخاطب بتواند کوفه را در غیر از معنای خود بنشاند کارکردهای شاعرانه اتفاق خواهد افتاد اما اگر کوفه نتواند از کارکرد تاریخی خود جدا شود کار در همان سطح ابتدایی و عاطفی باقی می ماند. به نظرم زیباترین سطر این سروده دعوت امام حسین به شعر (به جای آب) است."

سروده ششم از حجت صالحین:
دوباره یاد مرا می برد
به فصل اجازه
فصل پاییز
و روزهای خرمایی
که به نخلستان باز شد
پای برگ های خونی
به روپوش گل سوخته
که از بازی مین ها
آویزان از تیرک بی برق بود
آن وقت ها به ماهی ها
غذا نمی دادند
شلیک می کردند
گلایه می کنم به باد
که هنوز هم
شهد باروت می پراکند
در دو سرزمین
تا چند مقبره
تا چند درجه سانتیگراد
تا چند جرعه شط
تا دجله فرار
تا بودجه بی فشنگ
تا حمله شخصی
تا گلوله
تا بوسه
تا چند سطر بعد
ادامه دارد
نوشتند آتش بس
می نویسم دفاع
در مرز شعر و خاک
به نام مقدس
این جا کشیک می دهد

داودرضا کاظمی به نیمایی بودن آغاز شعر و منثور بودن ادامه آن اشاره و نوشت: " شعر در آغاز با پیوند میان ماه مهر، بازگشایی مدارس و سالگشت جنگ، با زنده کردن خاطراتی تلخ، دانش‌آموزان را به مسلخ جنگ برده و بدین وسیله جنگ را به زیر سوال میبرد. در نتیجه شعر گاردی ضد جنگ دارد. شاعر برای نشان دادن آنچه که در جنگ اتفاق افتاده از تعابیر بدیع و تازه ای بهره می برد. این تعابیر در عین نشان دادن مصائب خشن جنگ، حس برانگیز و عاطفه برانگیزند". این پژوهشگر شعر پایداری اضافه کرد : "در میانه شعر حرکتی فرمی- معنایی اتفاق افتاده که برآمده از تکرار یک ساختار نحوی در پیکره عمودی شعر است. شاعر خود خواسته و هوشمندانه با استفاده از این ساختار نحوی تا بدانجا که توانسته حرف‌های خود را زده بی آنکه جمله ای ترتیب دهد و بدین گونه بر غنای ایجاز در سروده خویش افزوده است. درست در جایی که می توانست این تمهید به ملال خواننده و مخاطب بیانجامد آن را وارد فراز پایانی شعر خود نموده و چنانکه می دانیم حجت صالحین در سروده های بسیاری پایان سروده را با فاصله گذاری برشتی رقم می زند. این همانی شعر و مبارزه و بنابر گفته شاعر دفاع، که در نهایت به این همانی شاعر و رزمنده در ذهن مخاطب می‌انجامد، از درونمایه های زیبای فراز پایانی این جنگ سروده است."
احمد تمیمی نیز به ارتباط شاعرانه ی بین دانش آموزان و جنگ در این شعر اشاره و نوشت : " شاعر پای برگ های خونی را به نخلستان باز کند که این برگ هم می تواند برگ امتحان و هم برگ درخت باشد( باتوجه به نخلستان). در ادامه کار رنگ بومی ( حضور ماهی ها که با زیست بوم جنوب و همین طور عراق پیوند می خورد) و در دو بند پایانی رنگ و بوی اجتماعی سیاسی هم می گیرد و این باعث می شود که شعر روایتی غیر خطی را پیش بگیرد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

اصلاحیه اساسنامه های صندوق کار آفرینی امید وسازمان صنایع کوچک ابلاغ شد

بازدید مدیرکل دفتر فنی و نظارت بر اماکن ورزشی کشور از پروژه های ورزشی شهرستان آغاجاری

با شروع سرما، مرگ خاموش در کمین است

رئیس جمهور خطاب به اروپایی ها :تحت تاثیر فشار های آمریکا قرار نگیرید

فریدون مشیری؛ پاک و ریشه در این خاک

معاون فرماندار هندیجان خبر داد: اجرای مانور پدافندغیرعامل درهندیجان برگزارمیگردد`

10 ماه حبس و 40 ضربه شلاق برای سرقت سه بسته بادام هندی!

پیشنهاد لاله اسکندری به مدیران جدید صداوسیما کمی فضای تلویزیون را باز بگذارید/خودتان را آپدیت کنید

قالیباف در پنجمین اجلاسیه سراسری اساتید شبکه تربیتی بسیج صالحین تشریح کرد مشکلاتی که امروز در حوزه اجرایی داریم ناشی از حذف مردم است

آیا زن در زمان صیغه هم ارث می برد؟

رشد 20 درصدی آمار واکسیناسیون در شوش / تقدیر رئیس دانشگاه علوم پزشکی اهواز از دکتر نوروز سواری

گشتی در شهر دزفول در آخرین روز مهرماه /قابل توجه شهروندان و شهرداری به گزارش اختصاصی صبح ملت

پایان غیبت ‎حسن روحانی

هشدار: مسمومیت های دارویی کشنده هستند

پر کشیدن هوشنگ چالنگی شاعر پرآوازه خوزستانی.

روسیه در تدارک برای تجهیز پایگاه نظامی تاجیکستان

هشدار هواشناسی درباره طوفان و سیل در 8 استان

آیا من دزدم؟

انتخابات ریاست جمهوری فرانسه 2022: ترامپ فرانسه در جایگاه دوم

درخواست لبنان از AFC برای حضور تماشاگران مقابل ایران

درخواست مجمع نمایندگان اصفهان برای برگزاری جلسه فوری با رئیس‌جمهور

سرمدی: رفتار تحقیرآمیز خودروسازان با مردم متوقف شود

حاجی بابایی: افزایش حقوق کارمندان متناسب با تورم منوط به لایحه بودجه و مصوبه مجلس است

رهبر انقلاب در دیدار مسئولان نظام و مهمانان شرکت‌کننده در کنفرانس وحدت اسلامی: دولت‌هایی که عادی‌سازی کردند خطای خود را جبران کنند

خبر مهم درباره قیمت واحد های طرح ملی مسکن

قیمت جدید گوشت اعلام شد

مهدوی کیا :اگر تیم ملی امید صعود نکند فاجعه‌ نخواهد شد !

بنگر : چند صفحه اینستاگرامی پول میگیرند تا بنویسند سید جلال دو پیگ می کند!

طارمی همه کاره پورتو ؛ شاهکار ستاره تیم ملی در اروپاه

تروریست ها 800 زندانی را در نیجریه فراری دادند

واشنگتن خواستار بازگشت کره شمالی به میز مذاکرات شد

افشای جزئیات جدید از فعالیت موساد در ترکیه

تمجید معاون استاندار خوزستان از فرماندار شوش/ شرایط خوزستان به لحاظ کرونا شکننده است

گزارشی تصویری از کنسرت امیرتتلو

خروج قطار از ریل در سوادکوه

مدیرشبکه بهداشت درمان هندیجان خبرداد: هشدار تغییر رنگ بندی هندیجان از آبی به زرد

مطالبه خسارت دیه و مازاد بر آن در تصادفات منتهی به فوت در صورتیکه راننده متواری و شناسایی وی میسر نباشد

صلح عمری

معرفی آثار در ژانرها و سبک‌های مختلف از رادیو فرهنگ /هدف «چاپ‌خانه» کتابخوان کردن مردم است

صدای مخاطب صبح ملت نیوز

آغاز ثبت نام «وام ضروری» بازنشستگان کشوری از امروز

ضرغامی در افتتاح موزه خودروهای تاریخی: باید زیر میز زد و تفکرات را عوض کرد

در گفت‌وگو با دبیرکل جدید اکو امیر عبداللهیان: بزودی مذاکرات هسته‌ای با 4+1 از سرگرفته می‌شود

دزفول به مرحله نیمه نهایی پایتخت کتاب ایران رسید

صیغه بارداری 40 میلیون تومان

رئیس جمهور در جلسه ستاد ملی مقابله با کرونا: در برابر موج احتمالی کرونا مواجهه انفعالی نداشته باشیم

اولین خبرنگار تمام عیار ایرانی

رونالدو: هنوز زمان خداحافظی ام نرسیده است

گروسی: آژانس دائما پیگیر تحولات مذاکرات احیای برجام است/بازرسی آژانس در ایران بسیار قوی است

فرانسه به دنبال کاوش در دریاها