آخرین مطالب

مهجوریت الگوی اخلاقی امام حسین ع

پس از عاشورا ! فرهنگی - اجتماعی - تاریخ

پس از عاشورا !

  بزرگنمایی:

*پس از عاشورا !*    

✍️...الف - سرافراز
   
 اینک عاشورا تمام شده وسال ها است که مراسم عاشورا را از سرگذرانده ایم ؛ همه سال مردم ما از چندین روز قبل به استقبال شهیدان کربلا می روند و به واقع می کوشند عزاداری خود را بغایت شورمندانه و سوگمندانه کنند ؛ روضه های پرشمار، توسلات و نذورات بسیار و مرثیه ها و مدیحه سرایی های جان سوز و پُراز اَشک و آه ، همگی حکایت از ارادت و علاقه به مظلومیت امام حسین (ع) و یاران و خاندان پاکباز و فداکار اوست.

اما هنگامی که عاشورا تمام می شود زندگی ما باز بدون مرام و منطق حسین علیه السلام سامان می گیرد ، رفتار و کردار ما ، مناسبات اجتماعی ما ، کُنش ها و کوشش های شخصی و ملی ما گویی از الگوی دیگری غیر از الگوی اخلاقی حسین تبعیت می کند ؛ هرکجا که بنگریم و هر چیزی را که بیشتر بکاویم حضوری بسیار کم رنگ و یا بی رنگ از منطق درخشان اخلاقی امام حسین (ع) می یابیم ؛ عاشورا که تمام می شود زندگی بسیاری از مردم ما هم چنان بر پاشنه ی بی اخلاقی خواهد چرخید ، رفتار و مناسبات ظالمانه ، ترجیح مصلحت بر حقیقت ، سکوت در برابر تضییع حقوق دیگران ، نکوشیدن برای تحقق عدالت اجتماعی ، بزرگ کردن منکرات کوچک و فراموشی منکرات بزرگ ، به حاشیه رفتن دلیری و آزادگی و مروت و مردانگی و خلاصه جولان دادن شماری از رذیلت ها و نباید های اخلاقی میدان دار زندگی می شوند .

داستان عاشورا که به پایان می رسد بیت الغزل قصه زندگی بسیاری از ما هم چنان رنگ ولعابی از ریا و نزاع ، نفرت و نفرین ، ترس و طمع خواهد داشت ، گویی سبک و سیاق زیستن ما بی نشان از سیرت حسینی است.

اما ما را چه شده و چرا چنین شده ایم ؟ به راستی چرا با داشتن مکتب اخلاقی حسین ، اخلاق شماری از ما هنوز اموی است ؟

این پرسشی البته گزنده و درد آلود است که باید پاسخی موجه و خِرد پسند پیدا کند.

نگارنده هم مدعی نیست که پاسخ را به تمام دریافته و به کمال تقریر کرده ، بلکه یک نگاه و نظر است آن هم از سر اجمال و ایجاز .

امید که دیگران نیز راهی و پاسخی برای این معضل عملی و وضعییت دو گانه نشان دهند.

به تعبیر شهید مطهری در کتاب حماسه حسینی ، تاریخ کربلا دو برگ دارد : یکی سبز نورانی و دیگری سیاه و ظلمانی ؛ از یک نظر کربلا نمایشگاه جنایات بشر است ، اوج درنده خویی و ستم گری و سقوط انسانیت و اخلاق ؛ ما وقتی این برگ را مشاهده و مطالعه می کنیم تنها تکلیف ما می شود لعن ونفرین در سوگ نشستن و گریستن و عزاداری و مرثیه خوانی ؛ اما کربلا یک برگ دیگر هم دارد ، برگی روشن و نورانی و صحنه ای سرشار از زیبایی و شکوه و سراسر فضیلت و افتخار ؛ نمایشگاهی از مکرمت های بزرگ اخلاقی و تجسم عالی ترین ارزش های انسانی و معنوی ؛ و همین برگ پُربار درس آموز چگونه زیستن و چگونه مُردن است.

گفته شده درباب تاریخ کربلا تحریفات زیادی رخ داده ؛ اما شاید مهمترین این تحریفات به گمان برخی اندیشمندان دینی هم چون مطهری تنها نظردوختن به برگ تاریک وسیاه تاریخ کربلا و فراموش کردن برگ سبز و زرین قیام عاشوراست.

در این رابطه شهید مطهری می نویسد : چرا ما حادثه کربلا را همیشه از نظر صفحه سیاهش مطالعه کنیم و چرا باید همیشه جنایت های کربلا گفته شود و چرا باید حسین بن علی (ع) از آن جهت که مورد جنایت جانیان است مورد مطالعه ما قرار می گیرد و چرا شعارهایی که به نام حسین بن علی (ع) می دهیم و می نویسیم از صحنه تاریک عاشورا گرفته شود ؟

نشاندن صحنه تاریک و پر قساوت واقعه ی کربلا در متن روضه ها و عزاداری ها و غفلت از صفحه پُر شکوه و درخشان آموزه های اخلاقی و معنوی امام حسین و یارانش شروع یک انحراف بزرگ در فَهم درست عاشوراست ؛ برگ سیاه و ظلمانی آن چنان دردناک و خون بار و عاطفه سوز است که توجه تنها به آن امکان استفاده ی عقلانی و اخلاقی را از ما گرفته است .

به نظر می آید باید برای مدت زمانی هم که شده نگاه و نظر دوختن به صحنه ها جابجا شود و آن برگ پاک و سرشار از فضیلت های گفتاری و کرداری و الگوی اخلاقی امام به متن روضه ها و عزاداری ها وارد گردد ؛ باید بخواهیم تا قدری جنایات تلخ و وحشیانه یزید به حاشیه رود تا چهره ی انسانی و منش اخلاقی و استعلای معنوی امام حسین (ع) را به خوبی بِنگریم و بَرگیریم .

اما اگر چنین نشود تنها کار ما احساس همدردی و گریستن بر مظلومیت حسین و شهیدان کربلاست و اهداف و افکار بلند او هیچ نقش و کارکِردی در زندگی ما نخواهد داشت و سخن دکتر شریعتی دلیل این مدعاست که فرمود : اما افسوس که به جای افکارش ، زخم های تنش را نشانمان دادند ؛ و یا به تعبیر استاد محمد رضا حکیمی : افسوس که شیعه بیشتر بر مصائب عاشورا گریست و کمتر در مسائل عاشورا اندیشید ؛ شیعه عاشورا را نگاه داشت ، لیکن درست نشناساند .

از سوی دیگر باید تا حدودی از جزئیات و حوادث ریز و درشت داستان کربلا فاصله گرفت . تمام امور جُزئی و کُلی قیام عاشورا ظرف و ظواهر است برای یک حقیقت معنوی و متعالی.

دریغانه باید گفت که گفتمان تاریخی و عاطفی عاشورا ما را از دستیابی به گفتمان اخلاقی و معنوی آن باز داشته و پرداختن و اصالت بخشیدن به فروعات و شاخه و برگ های حادثه کربلا نظیر تاریخ وقایع ، تعداد منازل ، مقدار فاصله و مَسافت ، حضور و یا عدم حضور فِلان شخصیت و سایر مسائل جزئی ، ما را از موضوع و مظروف و پیام اصلی آن محروم ساخته است.

باید گرد و غبار ظواهر تاریخی و ابرهای تیره تحریفات فرو نشیند ، تا پُر مایگی آموزه های اَخلاقی و مَعنوی واقعه کربلا خورشید وار رخ نماید و زندگی ما را معنا دار و اخلاق مدارتر کند  ./ انتهای پیام 
صبح ملت 


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

lastnews

در کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اسلامی: ایران به توافق 2015 متعهد است/ادعاهای واهی علیه برنامه‌ هسته‌ای ایران باید خاتمه یابد

محسنی اژه‌ای: فقط کسانی که به خیابان آمدند مجرم نیستند، مشوقان هم مجرم‌اند

روزنامه جمهوری اسلامی: تجمع و اعتراض را می‌توان حق مردم دانست، ولی کشتن این و آن و تخریب اموال عمومی را نمی‌توان به کسانی که قصد اعتراض و اصلاح دارند نسبت داد

طلا سقوط کرد/ آنهایی که طلا خریدند، چقدر زیان دیدند؟

دبیر کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرد؛ صدور مجوز کمیته فقهی برای صندوق وقف پول

واکنش مصطفی نظری به اتفاقات عجیب تیم ملی فوتسال

چرا برخی‌ افراد هرگز به کووید مبتلا نشدند؟

5 بازیکن خطرناک ایران در جام جهانی از دید دیلی میل

بهای خواسته چیست؟

معاون بانک مرکزی اعلام کرد تخلف 6 بانک در سود سپرده/ پرونده یک بانک به هیئت انتظامی رفت

نظرسنجی تازه: اوکراین اولویت آمریکایی‌ها نیست

بیانیه انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران در مورد دستگیری و ممانعت از کار همکارانِ روزنامه‌نگار در بر همان پاشنه همیشگی می‌چرخد

رئیس ستاد کل نیروهای مسلح: هر کشوری برای دفاع از تمامیت ارضی خود نیازمند یک نیروی قدرتمند دفاعی است

چرا مرکز آموزش عالی میراث‌فرهنگی سقوط کرد؟

القاصی: با عناصر دخیل در برهم زدن آرامش روانی جامعه در فضای مجازی برخورد می‌شود

هشدار سالیوان به روسیه نسبت به "عواقب فاجعه‌بار" استفاده از سلاح هسته‌ای در اوکراین

اتوبوس‌های تازه نفس در تهران

گسترش تحریم‌های ژاپن علیه روسیه/صادرات اقلام مرتبط به تسلیحات شیمیایی منع شد

وام 120 میلیاردی پرسپولیس از یک بانک!

شمارش معکوس تا برخورد فضاپیمای "دارت" به یک سیارک ماجرای اصابت عمدی فضاپیمای ناسا به یک سیارک چیست؟

سخنگوی کمیسیون امورداخلی کشور و شوراها: مجلس منتظر اعلام نظر رسمی پزشکی قانونی درباره علت فوت مهسا امینی است

ایده عجیب هلندی‌ها در مسابقات والیبال قهرمانی جهان بانوان

توصیه تهران به اوکراین پس از تصمیم برای کاهش روابط با ایران

واکنش گوترش به اتفاقات اخیر در ایران

بازار اجاره همچنان چشم‌انتظار وعده‌ها!

اقامت مقتدی صدر در ایران لغو نشده است

بررسی تاثیر هوش مصنوعی بر مراقبت‌های بهداشتی اولیه

شناسنامه‌های های قدیمی هر چه سریع تر تعویض شوند/ اعلام چگونگی تغییر نام و نام خانوادگی در شناسنامه

چرا بورس درجا می‌زند؟/ شوک مصنوعی به سهامداران

بررسی تغییرات تیم ملی از سال 2019 تا 2022 اعتماد همزمان کی‌روش به یاران قدیمی و پسران اسکوچیچ

وزیر آموزش و پرورش اعلام کرد احیای دانشگاه جامع فرهنگیان/جمع‌آوری مدارس کانکسی تا پایان سال

تغییر ساعت اجرای طرح ترافیک تهران از امروز

شاخص‌های مدرسه خوب از دید دانش‌آموزان چیست؟

سقوط نفت به پایین‌ترین رکورد هشت ماهه

تویوتا موتور کارخانه خود را در روسیه تعطیل می‌کند؟

لیر صعود می‌کند؟

حمایت رهبران گروه 7 از اوکراین

صدا و سیما تعداد کشته‌شدگان اعتراضات اخیر را اعلام کرد

رژه نیروهای مسلح در اهواز

دلار رکورد جدیدی ثبت کرد

رئیسی در دیدار متخصصان و کارشناسان سیاست خارجی آمریکا: پرونده‌های ایران در آژانس باید مختومه شود/گره توافق به دست کسی باید باز شود که آن گره را زده

معرفی کتاب پاییز فصل آخر سال است

بانویی که 200 نفر را از پای چوبه دار نجات داده است

مطالبات کلزاکاران شوشتر تا هفته آینده پرداخت می‌شود

مسمومیت خانواده مسجدسلیمانی با قرص برنج

فراخوان نخستین مهرواره تئاتر عروسکی «خیال، کتاب، تماشا» منتشر شد

رشته های تئاتر و سینما برای اولین بار در خوزستان برای دختران راه اندازی می‌شود

قلع‌وقمع سازه‌های غیرمجاز در حریم رودخانه جراحی

پیروزی فولاد خوزستان در بازی تدارکاتی

تئاتر" گلوله در گُرده" از شوش وارد دزفول شد