دعوت به تیم ملی باید افتخار و فرصتی برای پیشرفت هر بازیکن باشد، اما وقتی در یک اردوی ملی چند بازیکن تأثیرگذار با مشکلات پزشکی مواجه میشوند، نگرانی از زمین تمرین تیم ملی به سکوهای ورزشگاهها و باشگاهها هم میرسد. آسیبدیدگی چهار بازیکن در اردوی اخیر تیم ملی، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که چه اندازه برای حفظ سلامت سرمایههای فوتبال ایران برنامهریزی میکنیم و آیا باشگاهها باید با نگرانی بیشتری بازیکنان خود را راهی اردوهای ملی کنند؟
اردوی تیم ملی در تورنمنت بصره قرار بود فرصتی برای ارزیابی نسل جدید، میدان دادن به استعدادهای جوان و افزایش هماهنگی برای برنامههای آینده باشد؛ اما اتفاقات پزشکی این اردو، بخش مهمی از توجهات را به موضوع دیگری معطوف کرده است: سلامت بازیکنانی که هرکدام در باشگاه خود نقش مهمی دارند و حالا وضعیت جسمانیشان به دغدغهای مشترک برای مربیان، مدیران و هواداران تبدیل شده است.
ماجرا از کسری طاهری و امیرحسین فارسی آغاز شد؛ دو بازیکنی که در جریان تمرینات تیم ملی آسیب دیدند. طاهری، مهاجم جوان سپاهان که در هفتههای اخیر عملکرد قابل توجهی داشته و با شش گل یکی از مهرههای مؤثر تیمش بوده، از ناحیه مینیسک زانو دچار آسیبدیدگی شد. اتفاقی نگرانکننده برای بازیکنی که فصل گذشته نیز به دلیل مصدومیت رباط داخلی مدت زیادی از فوتبال دور مانده بود.
در کنار او، امیرحسین فارسی، مهاجم ۱۹ ساله خیبر خرمآباد نیز در تمرین تیم ملی از ناحیه زانو آسیب دید. برای بازیکنی در این سن که حضور در اردوی بزرگسالان میتوانست نقطه عطفی در مسیر حرفهایاش باشد، این اتفاق قطعاً تلخ است؛ بهخصوص برای باشگاهی که روی تواناییهای او حساب باز کرده است.
اما فهرست نگرانیها به همین دو بازیکن محدود نماند. محمدجواد حسیننژاد، هافبک تکنیکی فوتبال ایران که در دینامو ماخاچقلعه روسیه بازی میکند، پس از احساس درد در ناحیه همسترینگ در مسابقه برابر فلسطین تعویض شد و از حضور در تمرینات و دیدار بعدی کنار رفت. محمدمهدی زارع نیز به دلیل احساس درد در ناحیه مچ پا تحت بررسی کادر پزشکی قرار گرفت و از همراهی تیم در مسابقه مقابل عراق بازماند.
البته باید میان این اتفاقات تفاوت قائل شد. مصدومیت طاهری و فارسی در جریان تمرینات رخ داد، اما درباره حسیننژاد و زارع، آنچه تاکنون گزارش شده بیشتر به درد و تصمیم احتیاطی کادر پزشکی مربوط است و نمیتوان بدون تشخیص قطعی، هر چهار مورد را در یک سطح از آسیبدیدگی قرار داد. با این حال، کنار هم قرار گرفتن این اتفاقات در یک اردوی کوتاه، بهویژه وقتی پای چند بازیکن تأثیرگذار در میان است، نمیتواند بیاهمیت تلقی شود.
نکتهای که شاید کمتر به آن پرداخته شده، نگرانی باشگاهها و هواداران است. هوادار سپاهان وقتی میبیند مهاجم مؤثر تیمش در تمرین تیم ملی آسیب میبیند، طبیعتاً درباره آینده تیم خود نگران میشود. هوادار خیبر نیز حق دارد بداند بازیکن جوانی که در برنامههای باشگاه جایگاه دارد، چه زمانی میتواند به شرایط مسابقه بازگردد. همین دغدغه برای هواداران پرسپولیس و سایر باشگاههایی که بازیکنان ملیپوش در اختیار دارند نیز وجود دارد.
باشگاهها در طول فصل برای جذب بازیکن، آمادهسازی، تمرین و حفظ آمادگی نفرات خود هزینه میکنند. مربیان نیز بر اساس داشتههای فنی و برنامههای تاکتیکی خود تیم میسازند. طبیعی است که وقتی بازیکنی به اردوی تیم ملی میرود، انتظار داشته باشند او با آمادگی و سلامت به مجموعه بازگردد. البته این انتظار به معنای مصون بودن بازیکنان از هرگونه آسیبدیدگی نیست؛ فوتبال ذاتاً ورزشی همراه با برخورد و خطر مصدومیت است. اما این واقعیت نباید بهانهای برای نادیده گرفتن ضرورت مدیریت فشار تمرینی و مراقبتهای پزشکی باشد.
پرسش اصلی اینجاست؛ آیا در برنامهریزی اردوهای تیم ملی، وضعیت بدنی بازیکنان، میزان دقایق حضورشان در مسابقات باشگاهی و سابقه آسیبدیدگی آنها به اندازه کافی مورد توجه قرار میگیرد؟
بازیکنی که در هفتههای متوالی برای باشگاهش به میدان رفته، سفر کرده و زیر فشار مسابقات لیگ بوده است، برای ورود به یک اردوی ملی به برنامه مشخصی از نظر ریکاوری و افزایش تدریجی فشار تمرین نیاز دارد. نمیتوان انتظار داشت تمام بازیکنان با شرایط جسمانی یکسان وارد اردو شوند و یک نسخه تمرینی برای همه آنها تجویز شود.
از طرف دیگر، مسئولیت تیم ملی تنها به انتخاب بازیکن و آمادهسازی ترکیب برای مسابقه بعدی محدود نمیشود. تیم ملی باید حافظ منافع بلندمدت فوتبال کشور نیز باشد. بازیکن جوانی که با هزار امید از باشگاهش به اردو دعوت میشود، نباید پس از بازگشت به تیم باشگاهی با شرایطی مواجه شود که مسیر پیشرفت و حتی جایگاهش در ترکیب را تحت تأثیر قرار دهد.
در این میان، نقش ارتباط میان باشگاهها و کادر پزشکی تیم ملی نیز اهمیت زیادی دارد. اطلاعات مربوط به وضعیت بدنی، سابقه آسیبدیدگی و فشار مسابقات بازیکنان باید پیش از شروع اردو در اختیار کادر پزشکی قرار بگیرد. این ارتباط نباید صرفاً به ارسال دعوتنامه و تحویل بازیکن در ابتدای اردو خلاصه شود.
موضوع دیگر، کیفیت برنامهریزی و مدیریت سفرهاست. تغییر مسیر سفر تیم ملی به بصره و انتقال زمینی از آبادان، هرچند نمیتوان آن را عامل مصدومیت بازیکنان دانست، اما یادآور این واقعیت است که جزئیات لجستیکی نیز در آمادهسازی یک تیم اهمیت دارند. وقتی قرار است بازیکنان در فاصلهای کوتاه تمرین و مسابقه داشته باشند، هرگونه اختلال در برنامه سفر، استراحت و ریکاوری باید با دقت مدیریت شود.
از امیرحسین فارسی ۱۹ ساله تا کسری طاهری که در سپاهان به مهرهای تأثیرگذار تبدیل شده و از حسیننژاد که میتواند در آینده خط میانی تیم ملی نقش مهمی داشته باشد تا زارع؛ این نامها صرفاً چند گزینه در فهرست یک سرمربی نیستند. آنها بخشی از سرمایه آینده فوتبال ایراناند و باشگاهها و هوادارانشان نیز حق دارند درباره سلامت آنها دغدغه داشته باشند.
البته هیچکس نمیتواند فوتبال را از خطر مصدومیت مصون کند. صرف وقوع آسیبدیدگی، دلیل کافی برای متهم کردن کادر فنی یا پزشکی نیست. اما وقتی در یک اردوی کوتاه چند بازیکن مهم با مشکلات جسمانی مواجه میشوند، مطالبه توضیح و بررسی دقیق کاملاً منطقی است.
اگر هدف از این اردو جوانگرایی و ساختن پشتوانه برای تیم ملی است، باید پرسید این جوانها قرار است با چه سازوکاری محافظت شوند؟ آیا اطلاعات مربوط به فشار مسابقات باشگاهی و سابقه آسیبدیدگی بازیکنان پیش از دعوت به اردو بهطور کامل بررسی میشود؟ آیا برای هر بازیکن متناسب با شرایط بدنیاش برنامه تمرینی جداگانه وجود دارد؟ و مهمتر از همه، آیا پس از چنین اتفاقاتی قرار است ارزیابی روشنی صورت بگیرد؟
دعوت به تیم ملی نباید برای باشگاهها و هواداران به یک نگرانی تازه تبدیل شود. هیچ باشگاهی نباید از حضور بازیکنش در تیم ملی بترسد و هیچ هواداری نباید با این دغدغه که بازیکن محبوبش با آسیبدیدگی به باشگاه بازمیگردد، منتظر پایان اردو بماند.
جوانگرایی با دعوت چند استعداد اتفاق نمیافتد؛ جوانگرایی یعنی برای رشد، فرصت و سلامت آنها برنامه داشته باشیم. تیم ملی فقط نتیجه مسابقات و نامهایی که در ترکیب اصلی قرار میگیرند نیست؛ تیم ملی زمانی موفق عمل میکند که بازیکنانش با انگیزه و آمادگی به اردو بیایند و با تجربهای ارزشمند، سالم و آماده به باشگاههای خود بازگردند.
سرمایه فوتبال ایران آنقدر محدود و ارزشمند است که نباید سلامت آن را به حاشیه برد. چهار اتفاق پزشکی در یک اردو شاید برای برخی فقط یک خبر کوتاه باشد، اما برای باشگاهها، مربیان و هوادارانی که تمام فصل روی این بازیکنان حساب کردهاند، میتواند آغاز یک نگرانی بزرگ باشد.





