در سالهای اخیر، با توجه به افزایش نیاز به نیروی انسانی در حوزه سلامت صحبتهایی درباره راهکارهای افزایش دسترسی مردم به پزشکان در ایران مطرح شد؛ در نهایت پس از کش و قوسهای فراوان، در سال 1400 برنامه افزایش ظرفیت پزشکی در مقطع عمومی، به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. این طرح از ابتدا مخالفان و موافقانی داشت؛ بسیاری معتقد بودند که افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو در مقطع پزشکی عمومی، میتواند نیازهای مردم به نیروی پزشک در سراسر کشور را مرتفع کند اما برخی کارشناسان نیز معتقد بودند که صرف افزایش ظرفیت، بدون انجام اصلاحات اساسی در تعرفههای پزشکی، نظام بیمهای و پوشش خدمات پزشکی و توزیع نیروی پزشک در مناطق محروم، نمیتواند منجر به افزایش دسترسی مردم به خدمات درمانی شود.
از سوی دیگر همان زمان نیز بسیاری از پزشکان اظهار میکردند که پیش از اجرایی شدن چنین طرحهایی، نیاز به افزایش زیرساختهای مادی و آموزشی در دانشگاههای علوم پزشکی داریم تا روند تربیت پزشک ضمن افزایش کمی، با افزایش کیفی نیز همراه شود. اکنون با گذشت سه سال از اجرای این مصوبه و افزایش 20 درصدی ظرفیت پزشک در هر سال نسبت به سال قبل، بسیاری از مقامات بهداشتی و درمانی کشور از نبود زیرساختهای لازم گلایه دارند.
یکی از بزرگترین مشکلات، عدم وجود زیرساختهای مناسب آموزشی و امکانات پژوهشی برای تربیت پزشکان با رعایت استانداردهای کیفی است. بسیاری از دانشگاهها و مراکز آموزشی از نظر تجهیزات، آزمایشگاهها و فضای فیزیکی برای آموزش پزشکی در حد مطلوب نیستند، به طوری که باقری فرد، معاون پیشین وزیر بهداشت گفته بود: “برخی دانشگاهها به دلیل کمبود فضای آموزشی حتی پارکینگها را نیز تبدیل به کلاس درس کردهاند.” که این مسئله میتواند بر کیفیت آموزش و عملکرد آینده پزشکان تأثیر منفی بگذارد.
از سوی دیگر، به رغم تأکید بر افزایش تعداد پزشکان، بنا بر اعلام معاون آموزشی وزیر بهداشت، بودجه مناسب برای این امر تخصیص نیافته است، این در حالی است که بسیاری از مراکز آموزشی پزشکی از کمبود منابع مالی رنج میبرند و قادر به تأمین نیازهای آموزشی و پژوهشی خود نیستند و پزشکان میگویند این وضعیت به کاهش کیفیت آموزش و بازدهی آن منجر خواهد شد.
پذیرش دانشجویان پزشکی به چند نفر رسید؟
حسینی، معاون آموزشی وزیر بهداشت درباره میزان افزایش پذیرش دانشجو در رشته پزشکی میگوید: «اکنون که ظرفیت پذیرش گروههای پزشکی از 8000 نفر به 15000 نفر رسیده است، در کلاسهای آناتومی و آموزشهای بالینی با تراکم دانشجویان زیادی روبهرو هستیم.»
وی میافزاید: «دانشجویان ما در خوابگاهها به جای سه نفر، گاهی 12 تا 14 نفر در یک اتاق اسکان داده میشوند و با شرایط بهداشتی نامناسب و صفهای طولانی در سلفسرویسها مواجهاند. همچنین کلاسهایی که باید برای 50 نفر تشکیل شوند، با 200 نفر برگزار میشوند. دانشگاهها ناچار به برنامهریزی برای افزایش ظرفیت با وضعیت موجود شدهاند.»
کمبود 25000 تخت آموزشی در کشور
بیمارستانهای آموزشی، که معمولاً به عنوان مراکز دانشگاهی یا تحقیقاتی شناخته میشوند، به عنوان مکانهایی برای آموزش عملی دانشجویان پزشکی استفاده میشوند. دانشجویان در این محیطها فرصت دارند تا تجربیات بالینی خود را از طریق تعامل مستقیم با بیماران، انجام معاینات پزشکی، و مدیریت بیماریها افزایش دهند.
معاون وزیر بهداشت از کمبود تختهای آموزشی نیز خبر میدهد و میافزاید: «برای اجرای این افزایش ظرفیت، حدود 25 هزار تخت آموزشی کمبود داریم و به 2900 استاد علوم پایه و 2300 استاد بالینی نیازمندیم تا بتوانیم این تعداد دانشجوی افزودهشده را بهدرستی تربیت کنیم.»
دانشگاههای علوم پزشکی ریالی برای توسعه زیرساختها نگرفتند
دکتر علیرضا زالی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در این باره به تسنیم گفت: «در طول سه سال گذشته، دانشگاههای علوم پزشکی از جمله دانشگاه ما، ریالی برای توسعه زیرساختها دریافت نکردند. در حوزههای مختلف مانند رفاه، آموزش، توسعه کلاسها و افزایش هیئت علمی، متاسفانه هیچ تناسبی با افزایش ظرفیتها وجود نداشت.»
ظرفیت خوابگاهها با ورودیهای مهرماه اشباع شد
وی افزود: «این موضوع موجب نارضایتی جدی دانشجویان شده است، به ویژه به دلیل کمبود فضای آموزشی و بهویژه خوابگاهها و فضاهای رفاهی، با گلایههای زیاد دانشجویان مواجه هستیم.»
زالی ادامه داد: «در حال حاضر، با ظرفیت ورودی مهرماه، تمام ظرفیت خوابگاههای دانشگاه به اشباع رسیده و نتوانستیم میزبان بسیاری از دانشجویان باشیم. طبیعتاً، در آینده نزدیک و بدون تغییر در زیرساختهای خوابگاهی یا آموزشی و یا بدون تخصیص اعتبار مالی، باید میزبان دانشجویان بهمنماه باشیم که قطعاً برای دانشگاه چالشبرانگیز خواهد بود و در نهایت بر کیفیت آموزش تاثیر خواهد گذاشت چرا که آموزش رشته پزشکی تنها به تئوری محدود نمیشود؛ آموزش در عرصه بالینی، درمانگاهها، آزمایشگاهها و سایر بخشهای عملی نقش بسیار مهمی در آموزش دارد.
گلایه اساتید از حضور پرتعداد دانشجویان در بخشها
رئیس دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی گفت: «پیشبینی میکنیم که با ورود دانشجویان جدید، وضعیت پیچیدهتر خواهد شد. همین هفته گذشته، برخی از رؤسای بخشهای بالینی با ما تماس گرفتند و از تعداد زیاد دانشجویانی که برای آموزش بالینی معرفی شدهاند گلایه کردند. به عنوان مثال، یکی از بخشهای ما 150 دانشجو برای آموزش بالینی داشت، که این تعداد عملاً امکان آموزش را از بین میبرد و میتواند به کرامت بیماران آسیب بزند. فکر میکنم با حضور بیشتر دانشجویان در عرصه بالینی، این مشکلات پیچیدهتر خواهد شد و آسیبهای بیشتری به کیفیت آموزش وارد خواهد کرد.»
افزایش 400 نفری ظرفیت پذیرش پزشک در دانشگاه
زالی درباره میزان افزایش ظرفیت پذیرش در رشته پزشکی نیز بیان کرد: «ظرفیت قبلی ما در رشته پزشکی حدود 120 نفر بود و اکنون در مهرماه در رشته پزشکی 520 دانشجو جذب شده است.»
انتهای پیام/
