مراکز داده و گرمایش زمین: چرخه معیوبی که همه را تهدید می‌کند

مراکز داده که امروز پایه اصلی دنیای دیجیتال و اینترنت را تشکیل می‌دهند، خود به یکی از عوامل مؤثر در گرمایش زمین تبدیل شده‌اند. این مراکز عظیم که مسئول ذخیره و پردازش تمام اطلاعات دیجیتال ما هستند، مصرف انرژی سرسام‌آوری دارند و در حال حاضر حدود ۲ درصد از برق جهان را به خود اختصاص داده‌اند. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد این مصرف تا سال ۲۰۳۵ حدود ۶۷ درصد افزایش خواهد یافت که رقم هشداردهنده‌ای است. مشکل اصلی اینجاست که بخش قابل توجهی از این انرژی صرف خنک‌کردن سرورها می‌شود، چون تجهیزات الکترونیکی حین کار گرمای زیادی تولید می‌کنند. حدود ۴۰ درصد از کل انرژی مصرفی این مراکز فقط برای سیستم‌های خنک‌کننده استفاده می‌شود. از طرف دیگر، بسیاری از این مراکز هنوز از انرژی‌های فسیلی استفاده می‌کنند که خود باعث انتشار گازهای گلخانه‌ای بیشتر می‌شود. این چرخه معیوب ادامه دارد: مراکز داده با مصرف انرژی زیاد، زمین را گرم‌تر می‌کنند و زمین گرم‌تر هم نیاز به انرژی بیشتری برای خنک‌کردن این مراکز ایجاد می‌کند. کارشناسان هشدار می‌دهند اگر این روند ادامه پیدا کند، تا سال ۲۰۵۰ بیش از یک‌چهارم مراکز داده جهان با مشکلات جدی مواجه خواهند شد. بعضی از این مراکز ممکن است مجبور شوند به مناطق سردسیر منتقل شوند و این یعنی هزینه‌های بیشتر که در نهایت می‌تواند بر قیمت خدمات اینترنتی هم تأثیر بگذارد. راه‌حل این مشکل در استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، طراحی ساختمان‌های هوشمند با سیستم‌های خنک‌کننده طبیعی و توسعه فناوری‌های جدید برای کاهش مصرف انرژی است. این یک مسئله جهانی است که نیاز به توجه فوری دارد، چون هم بر محیط‌زیست تأثیر می‌گذارد و هم بر آینده فناوری اطلاعات.

پریسا فرخیان