اسماعیل بقائی در ابتدای نشست خبری خود با خبرنگاران ضمن قرائت ابیاتی از حافظ شیرازی، فرارسیدن«روز گرامیداشت حافظ» این شاعر نامدار ایرانی را گرامی داشت.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه در پاسخ به این سوال که آمریکایی‌ها مدعی هستند که ایران اهرم تنگه هرمز را از دست داده است و اکنون کنترل تنگه هرمز در دست آنهاست؟ گفت: ادعاهای آمریکایی‌ها در این زمینه با آنچه که در روی زمین شاهد آن هستیم هیچ تطابقی ندارد.
وی افزود: آنها می‌توانند بگویند که ایران اهرم خود را از دست داده است ولی ما کار خود را می‌کنیم و فکر نمی‌کنم که بازارهای مالی نیز به چنین ادعاهایی که از سوی آمریکایی‌ها مطرح می‌شود توجهی کند و وقعی بگذارد چنانکه می‌بینیم خود آمریکایی‌ها برای تامین سوخت به دیگر کشورها متوسل شده‌اند و این خود گویای وضعیت است.
سخنگوی وزارت خارجه با بیان اینکه اتفاقاتی که در تنگه هرمز رخ داد برای اهرم سازی نبوده است، ادامه داد: آنچه که در تنگه هرمز از نهم اسفند 1404 شاهد هستیم، نتیجه عملکرد آمریکا و اسرائیل است و تا مادامی که آمریکا اصرار داشته باشد این آبراه را از طریق محاصره اقتصادی و جنگ دریایی ناامن کند، امنیت به این آبراه برنمی‌گردد.
بقایی گفت: ما از این وضعیت خوشحال نیستیم چرا که امنیت تنگه هرمز بیش از هر چیزی برای ما لازم است ولی آمریکا با این اقدام تجاوزکارانه خود برای خودش، منطقه و دنیا ایجاد دردسر کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه در ادامه در پاسخ به سوال ایسنا در ارتباط با گفت‌وگوی تلفنی شب گذشته وزیران امور خارجه ایران و عربستان در حالی که شاهد افزایش تنش بین یمن و عربستان هستیم و همچنین گزارش وال استریت ژورنال مبنی بر اینکه ولیعهد سعودی تاکید کرده است که راه‌های دیپلماتیک بین ایران و عربستان حفظ شود ولی ریاض از افزایش فشار اقتصادی بر ایران حمایت می‌کند؟ گفت: طبیعی است که رسانه‌ها تحلیل‌های خودشان را داشته باشند.
برای حل تنش میان عربستان و یمن آمادگی داریم
وی افزود: این گفت‌وگو در ادامه رایزنی‌هایی بود که ایران با کشورهای منطقه دارد، ما شدیداً نگران اتفاقاتی هستیم که در شبه جزیره عربستان رخ می‌دهد. بارها برای کمک و حل این موضوع و انجام گفت‌وگو بین طرفین اعلام آمادگی کرده‌ایم، چرا که معتقدیم تداوم و تشدید تنش بین دو کشور اسلامی صرفاً باعث بهره‌برداری رژیم صهیونیستی خواهد شد و نمی پذیریم که بین دو کشور اسلامی درگیری و تنش وجود داشته باشد، از طرف دیگر به اندازه کافی منطقه ما به خاطر اقدامات رژیم صهیونیستی و آمریکا پرتنش است.
بقایی تاکید کرد که مردم یمن حق دارند که بدون محاصره و فشار زندگی شرافتمندانه‌ای داشته باشند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی خاطرنشان کرد: در تماس دیشب آمادگی خود را برای کمک برای حل و فصل این تنش از طریق گفت‌وگو اعلام کردیم.
سخنرانی روبیو در آتن جنگ شناختی علیه ایران بود
وی در پاسخ به سوالی درباره سخنرانی پرحاشیه وزیر خارجه آمریکا در آتن درباره تاریخ ایران و اهمیت آن در زمان کنونی گفت: این سخنرانی و انتخاب این چیدمان توسط وزیر خارجه آمریکا را باید به عنوان بخشی از جنگ شناختی علیه ایران و شاید جهان در نظر گرفت. ارائه تفسیری کاملا کج و معوج و وارونه از حوادث تاریخی برای توجیه جنگ‌طلبی آمریکا هم خطرناک است و هم جفا به فرهنگ و تمدن یونان است. البته ناخواسته، وزیر خارجه آمریکا به واقعیت‌هایی اعتراف کرد؛ به اینکه ایران نه صرفا به عنوان یک تکه خاک و جغرافیا بلکه به‌عنوان یک منش، مفهوم و ایده به مدت هزاران سال تداوم داشته است. تداوم یک تمدن و فرهنگ حتما نمی‌تواند بر اثر فتوحات جغرافیایی و نظامی حاصل شود. راز مانایی و تداوم ایران، چیزی نیست جز تعامل‌پذیری و متعامل بودن آن.
بقائی افزود: اگر به پاسارگارد نگاه کنید، نشانه‌های همه فرهنگ‌ها و تمدن‌هایی که رقبای آن روز ایران بودند هم دیده می‌شود. ایرانیان همیشه اهل رقابت بودند اما با تعامل. ما هیچ وقت اقتدار و حیات خود را در نفی دیگران جستجو نکردیم. ما حتی با رقبای خود هم در تعامل بودیم. غرب امروز از لحاظ مبنایی و اندیشه‌ای وجود نمی‌داشت اگر اندیشمندان ایرانی و مسلمان در دوران تاریک قرون وسطی مترجم و مفسر اندیشه‌های یونانی نمی‌بودند.
وی گفت: آمریکای امروز چه ارتباطی با یونان دارد؟ یونانی که فقط جنگ و جنگ‌آوری نبوده بلکه از فلسفه و فرهنگ برخوردار بوده است. تمدن ایرانی همیشه با وصل کردن و ساختن استقرار پیدا کرده و تداوم یافته است. خواجه حافظ شیرازی ما یکی از افتخارات تمدنی ایران است. من از مشاوران آقای روبیو خواهش می‌کنم که یک جلد دیوان حافظ که حتما به زبان اسپانیولی کوبایی ترجمه شده هم به ایشان تقدیم کنند که با لطافت تمدن و فرهنگ ایرانی آشنا شوند.
بقایی با ابراز امیدواری از اینکه این موضوع دیگر تکرار نشود، گفت: در دوره‌ای که جهان با ستیزه‌جویی آمریکا مواجه است، صحبت کردن از دوگانه‌های ایدئولوژیک و تمدنی، خطای محض است. اینکه بخواهید اندیشه‌های مبتنی بر برخورد تمدن‌ها را به شیوه دیگری بیان کنید، حتما هیچ نیت خیری در آن نیست جز مشروعیت‌سازی برای جنگ و تجاوز.
وی افزود: آمریکا نمی‌تواند خودش را نماینده تمدن غرب و یونانی معرفی کند. آیا دو جنگ جهانی که بین اروپایی‌ها واقع شد و جهان را در کام خود فرو برد، آیا ناشی از تقابل تمدن شرق و غرب بود؟ آیا استعمار نتیجه تعارض بین شرق و غرب بود؟ جنایات سه سال گدشته آیا نتیجه تقابل ایران و آمریکا بود؟ اساسا جنگ خود آمریکا که به استقلال آمریکا منجر شد آیا علیه تمدن ایرانی و فارسی بود یا علیه انگلستان؟
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: کسانی که سخنرانی وزیر خارجه آمریکا را نوشته‌اند، به این تناقض‌ها واقف بوده‌اند، اما تعمدا نادیده گرفتند، آن‌هم صرفا برای توجیه تجاوز و خشونت. قطعا کشورهای اروپایی و آنهایی که خودشان را میراث‌دار تمدن غرب و یونانی می‌دانند، حتما وظیفه دارند مواضع خود را روشن کنند. اینکه همزمان که آمریکا به تجاوز علیه ایران یک پوشش و قالب تمدنی می‌دهد و همزمان یورش بی‌سابقه‌ای به چارچوب نهادی که پس از جنگ جهانی دوم ایجاد شده وارد می‌کند، به چه معناست؟ این سوالاتی است که همگان و طرف‌های غربی باید به آن پاسخ دهند.
هنوز در حال برسی نکات آمریکایی‌ها هستیم
تبادل پیام از طریق میانجی‌ها میان ایران و آمریکا ادامه دارد
وی درباره‌ی آخرین وضعیت تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا و اظهارات شب گذشته محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی مبنی بر این که آمریکا برخی از شروط هفت‌گانه ایران را پذیرفته، اما ما پاسخ‌شان را ناکافی می‌دانیم؟ گفت: تبادل پیام از طریق میانجی‌ها میان ایران و آمریکا ادامه دارد. آنچه در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل مطرح شد و به «طرح هفت روزه ایران» موسوم شد، مطالبه حقوق مشروع ایران بود. درباره آن نیز بسیار صحبت شده است. این هفت مورد عبارت‌اند از: رفع محاصره دریایی، توقف جنگ در همه جبهه‌ها و آزادسازی دارایی‌های ایران و به‌طور خلاصه هر آنچه در قالب یادداشت تفاهم درباره آن توافق کرده بودیم.
بقایی گفت: این‌ها مواردی است که به عنوان حقوق ایران در هر مذاکره‌ای مطرح خواهد شد. شرایط تغییر نکرده که بخواهیم درباره حقوق خود انعطافی نشان دهیم. علاوه بر آن، در این مدت آمریکا تحریم‌های جدیدی وضع کرده است و همه این تحریم‌ها نیز طبعاً باید رفع شود. طرف آمریکایی نیز خواسته‌های خود را قبلاً مطرح کرده است. ادعای آنها این است که کماکان نگرانی اصلی‌شان موضوع هسته‌ای ایران است. از تناقض بزرگی که ایجاد شده بگذریم؛ زیرا آنها چندین بار اعلام کرده‌اند که کل برنامه هسته‌ای ایران را از بین برده‌اند، ولی باز هم خطر موهوم سلاح هسته‌ای ایران را مطرح می‌کنند. آنها ملاحظات خود را در این مورد بیان کرده‌اند. این نکته که مطرح شده پاسخ آنها کافی نبوده یا مواضع خود را اعلام کرده‌ایم، نکته درستی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: موضع ما درباره این که در وضعیت کنونی باید اولویت‌ها را مد نظر قرار دهیم بر پایان دادن به اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکا متمرکز است و چیز جدیدی نیست. قبلاً هم گفته‌ایم؛ طرف‌های آمریکایی نیز از طریق میانجی‌ها مطلع شدند و صراحتا هم آن را بیان کردیم. ولی به هر حال، درباره نکاتی که آنها مطرح کرده‌اند، در حال بررسی هستیم و به محض اینکه بررسی‌هایمان تمام شود، آن را به میانجی‌ها منعکس خواهیم کرد.
ما از هر آنچه میان یمن و عربستان قبلا تفاهم شده بود حمایت کردیم
بقایی در پاسخ به سوالی درباره حملات عربستان به یمن یادآدر شد که «موضوع یمن را باید بسیار پیش‌تر از طریق همان توافقی که میان یمنی‌ها و عربستان صورت گرفت، حل می‌کردند. می‌دانید که یک نقشه راه میان یمن و عربستان مورد تفاهم قرار گرفته بود و ما نیز به طرفین تأکید کرده بودیم که از هر آنچه میان خود شما مورد تفاهم شده است، حمایت می‌کنیم و بر اجرای آن تأکید داریم اما این اتفاق نیفتاد.»
وی ادامه داد: اگر به خاطر داشته باشید، در بیست‌ودوم تیرماه امسال حمله‌ای به فرودگاه صنعا صورت گرفت و در همان زمان ما نگرانی شدید خود را ابراز کردیم که این اتفاق ممکن است موجب تشدید اوضاع شود و اکنون شاهد آن هستیم که متأسفانه این وضعیت رخ داده است. درخواست ما این است که واقعاً این وضعیت از طریق گفت‌وگو و تعامل حل‌وفصل شود چراکه چنین وضعیتی قطعاً به خیر و صلاح امت اسلامی و منطقه ما نیست.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره گفت‌وگوی تلفنی پوتین و ترامپ پس از دیدار روسای جمهور ایران و روسیه و برخی از اظهار نظرها در مورد میانجیگری روسیه بین ایران و آمریکا اظهار کرد: رایزنی‌های ما با روسیه درباره موضوعات مختلف، از جمله موضوع هسته‌ای، موضوع جدیدی نیست. روسیه در جریان تفاهم هسته‌ای ۲۰۱۵ نقش بسیار مثبت و مؤثری ایفا کرد و کماکان علاقه‌مندی خود را برای حل‌وفصل موضوع حفظ کرده است. رابطه مبتنی بر اعتماد متقابل نیز یکی از سرمایه‌های موجود میان دو کشور است و هر دو طرف بر حفظ این ارتباط خوب مصر هستیم. در گفت‌وگویی که میان دو رئیس‌جمهور در حاشیه اجلاس سران در آوازه ترکمنستان برگزار شد، رئیس‌جمهور کشورمان مواضع ما را به‌خوبی بیان کردند و یک بار دیگر نیز طرح هفت‌روزه ایران و همچنین ملاحظات و نکاتی را که درباره کلیت موضوع وجود دارد، تشریح کردند. با توجه به اینکه ظاهراً قرار بود رئیس‌جمهور روسیه مکالمه تلفنی با همتای آمریکایی خود داشته باشد، این گفت‌وگو پیش از آن صورت گرفت اما این گفت‌وگو تنها بیان مواضع بود.
پاکستان و قطر هم‌چنان نقش میانجی را میان ایران و آمریکا ایفا می‌کنند
وی خاطرنشان کرد: ما همیشه از مساعی جمیله کشورهای دوست استقبال کرده‌ایم اما از لحاظ فنی و در معنای دقیق کلمه، کماکان پاکستان و قطر نقش میانجی را میان ایران و آمریکا ایفا می‌کنند.
اگر به قول آمریکایی‌ها مشکل در تنگه هرمز حل شده چرا آنها دست‌شان را به سمت روسیه دراز کردند؟
بقایی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «موضع جمهوری اسلامی ایران درباره اعلام آمادگی آقای پوتین برای تأمین نفت و فرآورده‌های نفتی برای بازارهای جهانی و به‌ویژه بازار آمریکا چیست؟» گفت: هر کشوری می‌تواند بر اساس مسائل و منافع خود تصمیم‌گیری کند. طبیعی است که ما نیز به عنوان جمهوری اسلامی ایران، بر اساس اولویت‌ها و منافع خودمان درباره هر موضوعی تصمیم‌گیری می‌کنیم.
وی گفت: اما این موضوع برای من جالب است؛ اگر به قول آمریکایی‌ها مشکلی در تنگه هرمز وجود ندارد و مشکل حل شده، چگونه طرف آمریکایی باید دست خود را به سمت روسیه دراز کند تا بخشی از مشکلاتش را حل کند؟
موضوع واگذاری زمین به افغانستان در دست بررسی در قالب اجاره به این کشور برای تجارت است
بقایی درباره شایعه واگذاری ۱۱۰ هکتار از سوی ایران به افغانستان گفت: یک سوءتفاهم محرز بود که از اظهارات یکی از نمایندگان محترم مجلس برداشت شد. خیلی روشن است که واگذاری خاک و زمین مقدور نیست. آنچه که مطرح بود یک رویه در همه جای دنیاست. ما هم از این امکان استفاده کردیم و در آینده هم انجام می‌دهیم؛ مبنی بر اینکه به کشورهایی که در خشکی محصور هستند و به آب‌های آزاد راه ندارند، امکاناتی را به شکل اجاره بدهیم تا هم به ارتقای تجارت میان دو کشور کمک کنیم و هم در چارچوب حسن همسایگی کمک کنیم تا آن کشورها به بنادر و آب‌های آزاد دسترسی داشته باشند و بتوانند مراودات تجاری خود را انجام دهند.
وی افزود: این اتفاقاً یکی از ابتکارهای مثبت است. در رابطه با افغانستان هم البته به‌صورت رسمی این بحث مطرح نشده است؛ در حاشیه یکی از نشست‌های رسمی که یکی از وزیران در سفر به افغانستان داشتند، موضوع آن مطرح شد و ما هم گفتیم که آن را بررسی می‌کنیم. تأکید می‌کنم که آن بحث و جدل‌هایی که درباره واگذاری خاک و این‌ها مطرح شده است، هیچ‌کدام مبنایی ندارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوالی درباره رفتار ترامپ با زلنسکی گفت: من این سوال را با نقل‌قولی از یکی از متفکران آمریکایی به نام هنری کیسینجر پاسخ می‌دهم. فکر می‌کنم در اواخر دهه ۱۹۶۰ عبارتی دارد که می‌گوید: «دشمن آمریکا بودن می‌تواند خطرناک باشد، اما دوست آمریکا بودن مرگبار است.» این را خودتان می‌توانید ببینید که دوستی و دشمنی آمریکا با دوستانش به چه شکل است. مرحوم جعفر شهری « نویسنده کتاب طهران قدیم» عبارتی دارد که بچه‌های نازی‌آباد با آن آشنا هستند مبنی بر اینکه «بعضی‌ها مثل سگ نازی‌آباد هستند.»؛ حالا ببینید معنایش چیست.
از تقویت روابط با کشورهای منطقه حمایت می‌کنیم
بقایی در پاسخ به سوالی مبنی بر سفر نخست‌وزیر عراق به عربستان و نقش آن در کاهش تنش در منطقه گفت: ما همیشه از تقویت تعامل و همکاری میان کشورهای منطقه حمایت کرده‌ایم. اگر به خاطر داشته باشید، مدت‌ها پیش حتی پیشنهاد دادیم نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس با حضور ایران و عراق برگزار شود و فکر می‌کنم یکی از آنها نیز یکی دو سال پیش برگزار شد. اخیراً هم مدتی پیش پیشنهاد کردیم نشست مشابهی برگزار شود و قرار و مدارهایی هم گذاشته شد که در عمان برگزار شود؛ اما به هر حال دیگران موافقت نکردند. ما قطعاً از تقویت روابط میان کشورهای منطقه حمایت می‌کنیم.
وی تاکید کرد: تقویت روابط و اعتماد میان کشورهای منطقه، زمینه‌ساز و لازمه ایجاد منطقه‌ای امن، بدون مداخله مخرب بازیگران خارجی است.
تک‌تک ایرانیان مورد هدف و شرارت طرف آمریکایی هستند
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوالی درباره ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر اینکه تحریم‌ها علیه مردم نیست و در واقع مردم ایران هدف تحریم‌ها نیستند؟ گفت: اگر مردم ایران هدف تحریم‌ها نیستند، هدف چیست؟ البته طرف‌های آمریکایی حتی خاک و کوه و امکانات طبیعی ایران و محیط زیست ایران را هم هدف مشروع خود می‌دانند. فکر می‌کنم این یک نفاق بسیار آشکار است که بگویند ما شدیدترین تحریم‌ها را علیه ایران وضع کرده‌ایم، اما هدف این تحریم‌ها مردم ایران نیستند. محروم کردن ایرانیان از دارو، از آموزش، حتی از امتحان دادن در آیلتس و تافل، این‌ها علیه ایرانیان نیست؟ محروم کردن ایرانیان از دسترسی به امکانات هواپیمایی کشوری، که حتی با دستور موقت دیوان بین‌المللی دادگستری در سال ۲۰۱۸ مغایر است، علیه کیست؟ این‌ها توجیهاتی است که طرف‌های آمریکایی، با علم به اینکه دروغ است، تکرار می‌کنند ولی مردم ایران خودشان می‌بینند که حتماً این تحریم‌ها، که زیر نظر وزیر امور خارجه‌شان «روبیو» مطرح شده است علیه آنان است. وزیر امور خارجه‌ای که صحبت‌هایش در یونان مشخص است و ایران را نه فقط ایران امروز، بلکه ایران تمدنی و ایران چند هزار ساله را به عنوان معارض خود معرفی می‌کند.
بقایی تاکید کرد که «حتماً تک‌تک ایرانیان مورد هدف و شرارت طرف آمریکایی هستند.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره گمانه‌زنی‌ها پیرامون تعیین سفرای ایران در کشورهای جهان و نمایندگی ایران در سازمان ملل گفت: این موضوعی نیست که نیازمند گمانه‌زنی باشد. خیلی شفاف ما هر وقت سفرای جدید انتخاب کرده‌ایم، این را اعلام کرده‌ایم. آقای حمید مرادخانی به عنوان سفیر جدید ایران در سنگال انتخاب شدند. آقای رضا نوریان برای اوگاندا. آقای محمود حیدری، مدیرکل شرق اروپا برای یونان. آقای علی‌اکبر رضایی برای رم، ایتالیا که ایشان مدیرکل امور راهبردی ما هستند. آقای حمیدرضا دهقانی به عنوان سفیر جدیدمان در امارات منصوب شدند.
اخبار تکمیلی متعاقباً ارسال می‌شود.
