هفته اول بیستوششمین دوره لیگ برتر به پایان رسید؛ هفتهای که اگرچه هنوز نمیتواند تصویری قطعی از آینده فصل ارائه کند، اما برای نخستین بار چهره واقعی تیمها را، ولو برای ۹۰ دقیقه، مقابل چشم فوتبال ایران گذاشت. لیگ جدید با حضور ۱۸ تیم آغاز شد و در نخستین هفته، ۹ مسابقه برگزار شد؛ حاصل این ۹ بازی، ۶ پیروزی و ۳ تساوی و ۱۶ گل بود. در این میان استقلال با پیروزی ۴ بر صفر مقابل مس شهر بابک پرگلترین برد هفته را ثبت کرد و تراکتور، سپاهان، پرسپولیس و آلومینیوم نیز با پیروزیهای ۲ بر صفر، سه امتیاز کامل را به دست آوردند.
اما شاید مهمترین ویژگی هفته نخست، نه جدول باشد و نه حتی تعداد گلها؛ بلکه فاصلهای است که میان «تصویر پیشفصل» و «واقعیت مسابقه» ایجاد شده است. تیمها با خریدهای جدید، مربیان جدید، انتظارات سنگین و وعدههای فراوان وارد لیگ شدند، اما فوتبال در نهایت همان جایی است که همه این پیشبینیها باید به زمین منتقل شود. هفته اول نخستین آزمون بود؛ آزمونی که بعضیها را امیدوار کرد، بعضیها را نگران و بعضیها را هنوز در وضعیت علامت سؤال نگه داشت.
استقلال را باید فعلاً برنده بزرگ هفته دانست. پیروزی ۴ بر صفر مقابل مس شهر بابک، علاوه بر سه امتیاز، یک پیام روانی مهم برای تیمی داشت که فصل گذشته فراز و نشیبهای زیادی را تجربه کرده بود. سعید سحرخیزان با زدن دو گل، چهره ویژه آبیها در این مسابقه بود و محمدحسین اسلامی و اسماعیل قلیزاده نیز دیگر گلهای استقلال را به ثمر رساندند. برد پرگل در هفته نخست همیشه ارزش مضاعف دارد؛ نه به این دلیل که قهرمان را از دل هفته اول مشخص میکند، بلکه چون فشار اولیه را از روی تیم برمیدارد و به مجموعه اجازه میدهد هفتههای بعد را با آرامش بیشتری دنبال کند.
با این حال، یک نکته نباید فراموش شود: استقلال هنوز باید مقابل تیمهایی قرار بگیرد که سطح فشار، کیفیت دفاعی و پیچیدگی تاکتیکی آنها بسیار متفاوت خواهد بود. بنابراین اگرچه چهار گل در نخستین مسابقه یک شروع عالی است، اما ارزش واقعی این شروع زمانی مشخص میشود که استقلال در هفتههای سختتر نیز همین میزان کارایی را حفظ کند.
تراکتور اما داستان متفاوتی داشت. قهرمان دو فصل گذشته لیگ، لیگ بیستوششم را با پیروزی ۲ بر صفر مقابل پیکان آغاز کرد؛ دیداری که شهریار مغانلو با دو گل در دقایق ۳۴ و ۴۵+۶، تمام امتیازات را برای تیمش قطعی کرد.
برای تراکتور، این سه امتیاز بیش از آنکه صرفاً یک برد افتتاحیه باشد، از منظر حفظ فضای مثبت اطراف تیم اهمیت داشت. تیمی که حالا همزمان باید در لیگ برتر و رقابتهای آسیایی رقابت کند، نمیتوانست فصل را با از دست دادن امتیاز آغاز کند. برد مقابل پیکان به تراکتور اجازه داد از همان هفته نخست در جمع مدعیان باقی بماند؛ هرچند عملکرد تیم هنوز جا برای بهتر شدن دارد.
نکته مهم درباره تراکتور این است که نباید نتیجه ۲ بر صفر را به معنای رسیدن تیم به نقطه ایدهآل تلقی کرد. حتی جواد نکونام نیز پس از مسابقه درباره آماده نبودن کامل تیم از نظر بدنی برای اجرای فوتبال مورد نظرش صحبت کرد؛ بنابراین میتوان انتظار داشت با گذشت هفتهها و افزایش آمادگی بدنی، چهره تراکتور تغییر کند.
سپاهان هم از همان تیمهایی بود که اجازه نداد هفته اول برایش تبدیل به بحران شود. پیروزی ۲ بر صفر مقابل چادرملو در یزد، سه امتیاز ارزشمند برای تیم اصفهانی به همراه داشت. سپاهان برای رسیدن به این برد تا دقیقه ۷۶ صبر کرد؛ احسان حاجصفی از روی نقطه پنالتی گل اول را زد و گل دوم نیز در وقتهای تلفشده با گل به خودی علیرضا آرتا به ثبت رسید.
این مسابقه از یک منظر دیگر هم قابل توجه بود؛ سپاهان برخلاف استقلال با یک نمایش هجومی پرگل فصل را شروع نکرد، اما در فوتبال لیگ برتر همیشه قرار نیست کیفیت با تعداد گلها سنجیده شود. گرفتن سه امتیاز در بازیهای خارج از خانه، بهخصوص در هفتههای ابتدایی که تیمها هنوز از نظر هماهنگی در شرایط ایدهآل نیستند، میتواند در پایان فصل ارزش زیادی داشته باشد.
پرسپولیس نیز دقیقاً در همین مسیر حرکت کرد. تیم تحت هدایت مهدی تارتار در قزوین مقابل شمسآذر به پیروزی ۲ بر صفر رسید و نخستین سه امتیاز فصل را به حساب خود واریز کرد.
برد پرسپولیس از این جهت اهمیت دارد که این تیم یکی از بزرگترین تغییرات نیمکت در سالهای اخیر را تجربه کرده و طبیعی است که هنوز به زمان نیاز داشته باشد. سه امتیاز در اولین مسابقه، برای چنین تیمی میتواند یک شروع امن باشد؛ اما همانطور که درباره سایر مدعیان صدق میکند، هنوز هیچکس نمیتواند از روی ۹۰ دقیقه اول درباره کیفیت واقعی پرسپولیس در رقابت قهرمانی حکم قطعی بدهد.
در واقع شاید بتوان چهار مدعی سنتی هفته اول را اینگونه توصیف کرد: استقلال با قدرت شروع کرد، تراکتور مطمئن شروع کرد، سپاهان اقتصادی شروع کرد و پرسپولیس امیدوارکننده شروع کرد. تفاوت این چهار تعبیر مهم است؛ زیرا فوتبال فصل را با یک مسابقه نمیبرد.
در میانه جدول، آلومینیوم نیز یکی از تیمهای موفق هفته بود. این تیم در اهواز استقلال خوزستان را ۲ بر صفر شکست داد؛ بهرام گودرزی در دقیقه ۱۱ و عباس کهریزی در دقیقه ۹۰+۴ گلهای آلومینیوم را به ثمر رساندند. گلگهر نیز با گل دقیقه ۹۰ میلاد کر، نساجی را شکست داد.
اما همه داستان هفته اول درباره برندهها نیست. سه مسابقه با تساوی به پایان رسید؛ خیبر و فجر سپاسی یک بر یک مساوی کردند، ذوبآهن و فولاد به تساوی بدون گل رسیدند و صنعت نفت و ملوان نیز در آخرین مسابقه هفته به تساوی یک بر یک رضایت دادند.
این سه تساوی یک واقعیت دیگر لیگ را هم نشان میدهد: فاصله تیمها در ابتدای فصل آنقدر که نتایج پیشفصل تصور میکردند زیاد نیست. تیمهایی که با هدف بقا یا قرار گرفتن در میانه جدول وارد مسابقات شدهاند، میتوانند برای مدعیان دردسر ایجاد کنند و همین موضوع میتواند فصل را از نظر رقابتی جذابتر کند.
از سوی دیگر، صفر شدن تعداد گلها در بازی ذوبآهن و فولاد و تنها یک گل در برخی مسابقات، نشان میدهد که هنوز بسیاری از تیمها در فاز ساختن هویت تاکتیکی خود قرار دارند. در هفتههای اول، تیمهایی که زودتر به تعادل میان دفاع و حمله برسند، احتمالاً امتیازات مهمی جمع خواهند کرد.
جدول در پایان هفته اول هم تصویری جالب دارد. استقلال به دلیل تفاضل گل بهتر صدرنشین است و پس از آن تیمهایی مانند آلومینیوم، سپاهان، پرسپولیس و تراکتور با سه امتیاز قرار گرفتهاند.
اما جدول هفته اول را باید بیشتر به چشم یک «عکس» دید تا «فیلم». عکس امروز ممکن است با دو یا سه هفته فوتبال کاملاً تغییر کند. صدرنشینی استقلال ارزشمند است، اما به همان اندازه که استقلال نمیتواند از حالا خودش را قهرمان بداند، تراکتور، پرسپولیس یا سپاهان نیز نباید بابت قرار گرفتن در رتبههای پایینتر از صدر نگران شوند.
واقعیت این است که لیگ امسال از همان ابتدا چند لایه رقابت را همزمان در خود دارد. رقابت قهرمانی میان مدعیان، رقابت برای سهمیه آسیا، رقابت تیمهای میانه جدول برای تثبیت جایگاه و رقابت تیمهای تازهوارد یا کمتجربهتر برای بقا. همین چندلایه بودن باعث میشود حتی مسابقهای که در ظاهر میان یک مدعی و یک تیم پایینتر از جدول برگزار میشود، در بسیاری از هفتهها داستان متفاوتی داشته باشد.
و شاید بزرگترین سؤال هفته اول همین باشد: آیا این شروعها ادامه پیدا میکنند؟
آیا استقلال میتواند قدرت هجومی خود را حفظ کند؟ آیا تراکتور میتواند با افزایش آمادگی بدنی، فوتبال مورد انتظار کادر فنی را اجرا کند؟ آیا پرسپولیس با مربی جدیدش به ثبات میرسد؟ آیا سپاهان میتواند از امتیازگیری اقتصادی به نمایشهای مقتدرانهتر برسد؟ و در سوی دیگر، آیا تیمهایی مثل آلومینیوم و گلگهر میتوانند از همین حالا خودشان را به جمع مدعیان نزدیک کنند؟
برای پاسخ به این پرسشها باید صبر کرد.
هفته اول لیگ بیشتر از آنکه قهرمان را معرفی کند، فضای فصل را ترسیم کرده است. استقلال نشان داد که میتواند شروعی پرقدرت داشته باشد؛ تراکتور نشان داد برای دفاع از جایگاهش آمده؛ سپاهان ثابت کرد حتی در بازی سخت هم میتواند امتیاز کامل بگیرد و پرسپولیس هم فصل را بدون لغزش آغاز کرد. اما هیچکدام هنوز چیزی را قطعی نکردهاند.
لیگ تازه شروع شده است؛ ۹۰ دقیقههای بیشتری باقی مانده، بازیهای مستقیم میان مدعیان در راه است، مصدومیتها، محرومیتها، تغییرات ترکیب، فشار مسابقات آسیایی و تعطیلیهای احتمالی نیز در ادامه فصل نقش خودشان را نشان خواهند داد.
به همین دلیل، شاید بهترین تعبیر برای هفته اول این باشد: لیگ بیستوششم هنوز جواب نداده؛ فقط سؤالهایش را مطرح کرده است.
و جذابیت فوتبال دقیقاً از همینجا آغاز میشود.
